Page 32 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 32
5-22 ความรูแ้ ละทักษะการสอ่ื สารชมุ ชน
เร่ืองที่ 5.2.2
การวิเคราะห์ปัจจัยด้านผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมายเพ่ือการเลือกใช้สื่อ
หรือช่องทางการส่ือสารส�ำหรับการส่ือสารชุมชน
ปัจจัยล�ำดับที่สอง ท่ีเก่ียวข้องกับการเลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการส่ือสาร ยังคงเป็นปัจจัยด้าน
ตัวคน แตจ่ ะตา่ งจากปัจจยั แรก คือ กรณนี จ้ี ะเน้นถึง “ผรู้ บั สารหรือกลมุ่ เป้าหมายในการสอื่ สารชมุ ชน”
ถึงแม้ว่าสื่อหรือช่องทางการส่ือสารจะเป็นพาหนะหรือเครื่องมือที่ขาดไม่ได้ในการน�ำพาสารจาก
ผู้ส่งสารไปยังผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมายในการสื่อสารชุมชน แต่ส่ือหรือช่องทางการส่ือสารท่ีมีมากมาย
เหล่าน้ันจะปราศจากความหมายไปในทันทีท่ีผู้ส่งสารเลือกใช้สื่อหรือช่องทางการส่ือสาร โดยขาดความ
สมั พนั ธก์ บั ผรู้ บั สารหรอื กลมุ่ เปา้ หมาย สง่ ผลใหไ้ มเ่ กดิ พฤตกิ รรมในการเปดิ รบั สอื่ หรอื ชอ่ งทางการสอื่ สารนนั้ ๆ
ปญั หาทอี่ าจเกดิ ขน้ึ ไดแ้ ก่ การทผ่ี รู้ บั สารหรอื กลมุ่ เปา้ หมายไมส่ ามารถเขา้ ถงึ สอ่ื หรอื ชอ่ งทางการ
สอ่ื สารที่ผสู้ ง่ สารเลือกนำ� มาใช้ หรอื ผ้รู ับสารหรอื กลุ่มเปา้ หมายอาจขาดความสนใจหรือปราศจากทักษะใน
สือ่ หรือชอ่ งทางการสอื่ สารท่ีผู้สง่ สารเลือกใช้
ในกรณดี งั กลา่ วนส้ี อื่ หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารทไ่ี ดเ้ ลอื กมาจะกลายเปน็ เพยี งตวั สอ่ื หรอื ชอ่ งทางการ
สอื่ สารทขี่ าดชวี ติ ชวี าไมส่ ามารถทำ� หนา้ ทใ่ี นการนำ� พาสารไปถงึ ยงั ผรู้ บั สารหรอื กลมุ่ เปา้ หมายในการสอ่ื สาร
ชมุ ชน ไมส่ ามารถกอ่ ให้เกิดความเข้าใจความร้แู ละอนื่ ๆ ตามวัตถุประสงค์
ตัวอยา่ งเชน่ ไม่กี่สิบปีทผี่ า่ นมานี้โทรทศั น์นับวา่ สือ่ หลกั ยอดนยิ มของคนทุกเพศทุกวยั ภาพของ
การใชเ้ วลาวา่ งใกลช้ ดิ ตดิ จอตทู้ งั้ เดก็ เลก็ และผสู้ งู วยั นบั เปน็ สง่ิ ทค่ี นุ้ เคยกนั ดี แตค่ รน้ั เขา้ สยู่ คุ เทคโนโลยกี าร
ส่ือสารกา้ วล้�ำสอื่ สมยั ใหม่ เช่น อนิ เทอร์เน็ต เฟซบ๊กุ ไลน์ อินสตาแกรม กลบั เข้ามายดึ ครองพน้ื ทค่ี วาม
นยิ มไปแทน ในปี 2560 จากการส�ำรวจจำ� นวนผูช้ มโทรทศั น์ พบวา่ ยอดผู้ชมโทรทัศน์ แอนะลอ็ ก (Free
to air) ลดลงจาก 33 ล้านคนต่อวัน เมอื่ ส�ำรวจในปี 2559 เหลอื จ�ำนวนผชู้ มโทรทัศนเ์ พยี ง 27 ลา้ นคน
ต่อวัน และมีผู้ชมโทรทัศน์ดิจิทัลเพิ่มมากขึ้น โดยมีจ�ำนวนผู้ชมเท่ากับ 24 ล้านคนในแต่ละวัน (http://
www//.positioningmag.eom/1117261 สืบคน้ เม่อื 5 กมุ ภาพันธ์ 2560) ด้านสอื่ ใหม่กลับกลายเป็นสอ่ื
หรือช่องทางการสื่อสารท่ีครองใจเด็ก เยาวชน คนรุ่นใหม่หรือเจเนอเรช่ันแซด (Generation Z หรือ
เจเนอเรชน่ั เอ็ม Generation M- Millenium Generation เป็นกลุม่ คนท่เี กดิ ระหวา่ ง 2000-2012) ท้งั
ในเมอื งและชนบทต่างใช้ส่ือใหม่กันอยา่ งแพร่หลาย
อย่างไรก็ดจี ากการศึกษา Uniquely Gen Z โดยสถาบันการศึกษาคุณคา่ ทางธุรกิจของไอบเี อม็
(IBM Institue of Business Value) ได้ส�ำรวจกล่มุ Gen Z ท่ีมีอายุระหวา่ ง 13-21 ปี (เกดิ ช่วงกลาง
ศตวรรษ 1990-2000) ซงึ่ จดั เปน็ กลมุ่ ทเ่ี กดิ ในยคุ ดจิ ทิ ลั โดยทำ� การศกึ ษาเปน็ จำ� นวนมากกวา่ 1.5 หมน่ื คน
ใน 16 ประเทศ พบว่าร้อยละ 74 ใช้เวลาว่างท่องโลกออนไลน์ แต่เม่ือพิจารณาไปถึงพฤติกรรมการซ้ือ
สินค้ากลับพบว่ากลุ่มดังกล่าวนิยมซื้อสินค้าในร้านค้า มากกว่าการซ้ือออนไลน์ (httpwww://media.
