Page 20 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 20
12-10 การวางแผน การออกแบบและการผลิตสือ่ ชมุ ชน
อย่างดี ตัวอย่างที่เห็นได้เด่นชัดคือ การพัฒนาเยาวชนให้กลายเป็นนักส่ือสารข้อมูลในชุมชนผ่านการ
พัฒนาการเป็นดเี จนอ้ ย เยาวชนท่ีเป็นเพยี งบุคคลธรรมดาก็สามารถพฒั นาเปน็ ผสู้ ่งข่าวสารในชุมชน
ยง่ิ ไปกวา่ นน้ั สอื่ บคุ คลทท่ี �ำหนา้ ทส่ี อื่ สารอยแู่ ลว้ เชน่ นกั ขา่ วชมุ ชน นกั สอ่ื สารทอ้ งถนิ่ หากมกี าร
พฒั นาความรคู้ วามสามารถทง้ั ดา้ นเนอ้ื หาและการสอ่ื สาร กย็ งิ่ ทำ� ใหเ้ กดิ การพฒั นาขน้ึ ไปอกี ดว้ ย เชน่ การ
พฒั นาใหน้ กั ขา่ วชมุ ชนไดร้ จู้ กั การใชส้ อื่ วทิ ยชุ มุ ชน สอื่ อนิ เทอรเ์ นต็ และการพฒั นาใหร้ จู้ กั การใชช้ อ่ งทางการ
ส่ือสารท่ผี สมผสาน (mixed media) ก็ย่ิงทำ� ใหม้ ีช่องทางการส่ือสารท่มี ากขึน้
3.5 ส่ือบุคคลเป็นส่ือที่ท�ำงานได้อยู่ในทุกระดับการสื่อสาร ในเชงิ นิเทศศาสตรร์ ะดบั การสื่อสาร
สามารถจ�ำแนกได้เป็น 6 ระดับ โดยพิจารณาจากจ�ำนวนคนที่เกี่ยวข้อง คือ ระดับแรก คือ การสื่อสาร
ภายในบุคคล จะเนน้ การสอ่ื สารภายในตนเอง ระดับที่สอง การสือ่ สารระหวา่ งบุคคล จะใหค้ วามสนใจการ
ส่ือสารของคนสองคน ระดบั ทีส่ าม การสอ่ื สารในกล่มุ จะสนใจจ�ำนวนคนทม่ี ากกวา่ สองคน มลี ักษณะเปน็
กลมุ่ ระดบั ท่ีส่ี การส่ือสารในองคก์ ร จะเร่ิมมีปริมาณมากข้ึนเป็นองค์กร มีการประกอบกันของกลมุ่ ยอ่ ยๆ
เช่น โรงเรียน อบต. สาธารณสุข ระดับท่ีห้า การส่ือสารสาธารณะ จะขยายจากองค์กรสู่พ้ืนที่สาธารณะ
เชน่ หมบู่ า้ น และระดบั ทห่ี ก การสอื่ สารมวลชน จะเนน้ การสอื่ สารผา่ นสอื่ กลางทม่ี ขี นาดใหญเ่ ผยแพรส่ คู่ น
จำ� นวนมาก เชน่ โทรทัศน์ วิทยุ เปน็ ตน้
เม่ือพิจารณาจากระดับการสื่อสารท้ังหกระดับก็จะพบว่า สื่อบุคคลได้แทรกตัวไปอยู่ในทุกระดับ
การสอ่ื สาร และทส่ี �ำคญั คอื ในแตล่ ะระดบั การสอื่ สาร สอ่ื บคุ คลจะตอ้ งมคี วามรคู้ วามสามารถในการสอื่ สาร
ทแี่ ตกตา่ งกนั
ในระดบั การส่ือสารภายในตนเอง สื่อบุคคลจะมคี ณุ สมบัตสิ ำ� คัญในการมสี ติ สมาธิ การไตรต่ รอง
ประเด็นต่างๆ ก่อนทจี่ ะสอ่ื สาร ในสว่ นน้เี ปน็ สง่ิ ทีส่ ือ่ บุคคลเทา่ น้ันจึงจะท�ำได้
ระดับการสอื่ สารระหว่างบุคคล การส่อื สารกลุม่ และองคก์ ร สอ่ื บคุ คลจะตอ้ งเขา้ ใจกลุ่มเปา้ หมาย
ท่ีจะสื่อสาร เช่น ใครคือผู้ส่ือสาร หากมีคนสื่อสารจ�ำนวนมากก็ต้องค�ำนึงถึงวิธีการสื่อสารที่ต้องมีความ
หลากหลายมากข้นึ เดก็ ผู้ใหญ่ พระ อบต. จะต้องมีการสอื่ สารท่แี ตกตา่ งกัน
ส่วนการส่ือสารระดับสาธารณะ จะต้องค�ำนึงว่า ถ้าจะส่ือสารในพ้ืนที่ระดับชุมชนที่มีผู้รับสารท่ี
แตกต่างก็ต้องยกระดับการสื่อสารให้สูงข้ึนอีก เพราะบางคร้ังไม่อาจจ�ำแนกได้ว่า ใครคือผู้รับสารทั้งหมด
ต้องมคี วามรดู้ ้านการโนม้ น้าวใจ การส่อื สารบนพื้นท่ีสาธารณะ
และการสื่อสารผ่านส่ือมวลชน อาจเป็นการสือ่ สารที่ยากที่สดุ เพราะไมเ่ หน็ หนา้ คา่ ตากัน ต้องมี
การความรู้เก่ียวข้องกับเทคนิคของส่ือมวลชน เช่น การใช้ไมโครโฟน มุมกล้อง อีกทั้งกฎระเบียบต่างๆ
ของสอื่ มวลชน
แมส้ ่ือบคุ คลจะอย่ไู ด้ในทุกระดับการส่ือสาร แตก่ ต็ ้องมคี วามสามารถในการส่ือสารในแตล่ ะระดับ
ด้วย ไม่ได้หมายความว่า ทุกคนจะมีความสามารถในการส่ือสารทุกระดับ ตัวอย่างเช่น พระสงฆ์อาจมี
ความสามารถในระดับการสื่อสารภายในตนเองกับการส่ือสารระดับสาธารณะ แต่เมื่อจะต้องสื่อสารผ่าน
สอื่ มวลชน เชน่ การจดั รายการวทิ ยชุ มุ ชน กอ็ าจตอ้ งพฒั นาองคค์ วามรเู้ ทคนคิ ลลี าการจดั การวทิ ยุ เปน็ ตน้
3.6 สื่อบุคคลมีคุณลักษณะท่ีมีเจตนา มีแรงจูงใจ ด้วยความเป็นมนุษย์ จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ส่ือ
บคุ คลจะมีเจตนา มแี รงจูงใจทอ่ี ย่เู บอื้ งหลงั ซ่ึงด้านหน่งึ หากมีแรงจงู ใจ เจตนาทด่ี กี ็จะท�ำให้สามารถใช้การ
