Page 68 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 68
12-58 การวางแผน การออกแบบและการผลิตส่อื ชมุ ชน
1. การพัฒนาเครือข่ายชมรมผู้สูงอายุ ต.โพธ์ิไทรงาม จ.พิจิตร
ในปัจจุบันสังคมไทยเริ่มก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุ ในด้านหนึ่งก็ส่งปัญหาต่อสังคมเน่ืองจากการขาด
ทรัพยากรบุคคลในวยั แรงงาน และปญั หาเร่ืองคอื ข้อวิตกเก่ยี วกับสุขภาพของผสู้ งู อายทุ ี่อาจส่งผลตอ่ การ
ต้องได้รับการดูแลจากสังคม ทว่า ในอีกด้านหนึ่ง กลับเกิดแนวคิดใหม่เกี่ยวกับผู้สูงอายุคือ ผู้สูงอายุที่มี
คุณภาพ (active aging) ซ่งึ หมายถึงผสู้ งู อายุทย่ี งั คงด�ำเนนิ กจิ กรรมในชวี ติ ตลอดจนท�ำประโยชน์ใหก้ บั
สงั คม และผสู้ งู อายสุ ว่ นหนงึ่ ในกลมุ่ นกี้ เ็ รมิ่ หนั มารวมตวั กนั เปน็ “ชมรมผสู้ งู อาย”ุ เพอื่ ทจ่ี ะทำ� กจิ กรรมตา่ งๆ
เพ่อื ประโยชน์ต่อผูส้ งู อายุเองและชุมชน
จากข้อสังเกตดังกล่าว ก�ำจร หลุยยะพงศ์ (2552) จึงได้ศึกษากรณีของชมรมผู้สูงอายุ ต.โพธิ์
ไทรงาม จ.พิจติ ร ซึ่งก่อตัวมาต้ังแตป่ ี 2535 จนถึงชว่ งเวลาทศ่ี ึกษาคอื 2551 เพ่อื แสดงใหเ้ ห็นวา่ ชมรม
ผู้สูงอายุแห่งนี้ด�ำเนินงานภายใต้เครือข่ายการส่ือสารอย่างไร จึงจะท�ำให้เกิดการพัฒนาตนเองและการ
พัฒนาชมุ ชน
ข้ันตอนแรก การวิเคราะห์การท�ำงานของชมรมผู้สูงอายุ
ในชว่ งแรก ชมรมได้เรียนรกู้ ารด�ำเนินกจิ กรรมจากที่อื่นๆ ท้งั เข้าไปอบรม การดูงาน และฝกึ ปรือ
ฝมี อื ตอ่ จากนนั้ ก็เรม่ิ หนั มาประยกุ ตท์ ำ� งานให้กบั ชมรมเอง เท่ากับวา่ เปน็ การพัฒนาความร้ดู ้วยตนเอง
เปน็ สว่ นใหญ่ โดยอาจมหี นว่ ยงานภายนอกดงึ ชมรมไปพฒั นาบา้ ง ผลการดำ� เนนิ งานพบวา่ ชมรมผสู้ งู อายุ
ไดท้ ำ� กจิ กรรมอยสู่ ามดา้ นคอื กจิ กรรมการพฒั นาสขุ ภาพ ไดแ้ ก่ การออกกำ� ลงั กาย กจิ กรรมดา้ นภมู ปิ ญั ญา
ไดแ้ ก่ การทำ� เกษตรปลอดสารพิษ และกิจกรรมด้านวัฒนธรรม ได้แก่ กิจกรรมการหล่อเทยี น
แตล่ ะกจิ กรรมนนั้ มเี ปา้ หมายสำ� คญั ตงั้ แตก่ ารพฒั นาสขุ ภาพของผสู้ งู อายเุ อง เมอ่ื สขุ ภาพแขง็ แรง
กจ็ ะทำ� ใหผ้ สู้ งู อายเุ ขม้ แขง็ และด�ำเนนิ กจิ กรรมอน่ื ๆ สว่ นกจิ กรรมดา้ นภมู ปิ ญั ญาและกจิ กรรมดา้ นวฒั นธรรม
เปน็ กจิ กรรมทหี่ ยบิ ความรขู้ องผสู้ งู อายมุ าใชไ้ มใ่ หป้ ลอ่ ยใหส้ ญู หาย และทส่ี ำ� คญั คอื ชว่ ยในการพฒั นาชมุ ชน
ไดด้ ว้ ย
การทชี่ มรมผสู้ งู อายุแห่งน้ีสามารถด�ำเนินกิจกรรมได้อยา่ งประสบผลส�ำเร็จส่วนหนงึ่ มาจากการท่ี
ผสู้ งู อายรุ ว่ มมอื กนั ทำ� งานแบบเครอื ขา่ ย กลา่ วคอื มไิ ดท้ ำ� เพยี งคนเดยี ว แตอ่ าศยั การรว่ มแรงรว่ มใจของผู้
สงู อายทุ เี่ ปน็ แกนนำ� คอื ลงุ จวน ผลเกดิ สมาชกิ ของชมรม ทงั้ สมาชกิ วงในทร่ี ว่ มประสานการทำ� งานทเ่ี ขม้
ข้น ได้แก่ ลงุ ณรงค์ แสงจันทร์ ลงุ หนูดง่ิ ทองภบู าล ลงุ บญุ ธรรม ค�ำเพชร ปา้ ทวี แกว้ ซงั เปน็ ตน้ แตล่ ะ
สมาชิกท่ีเป็นวงในต่างก็ท�ำกิจกรรมที่ตนถนัด เช่น การท�ำสมุนไพร งานจักสาน เกษตรอินทรีย์ ดอกไม้
จันทน์ ดนตรีไทย ซึ่งเทา่ กับเป็นการกระจายงาน และกระจายความสนใจตามแตล่ ะบคุ คล
และเนื่องจากผ้สู งู อายุในชมรมอาจมีขอ้ จ�ำกัด โดยเฉพาะความออ่ นแอทางด้านรา่ งกาย ขอ้ จำ� กัด
เรอื่ งของความจำ� จงึ ทำ� ใหช้ มรมไดค้ ดิ คน้ การแกไ้ ขปญั หาดว้ ยการมผี ปู้ ระสานการทำ� งาน คอื หมอนพวรรณ
โฉมสุข เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข ชว่ ยประสานงานให้แก่สมาชกิ ในชมรม อกี ทง้ั เป็นผ้ปู ระสานใหก้ ับเครอื ขา่ ย
หรือพันธมติ รภายใน คือ วัด อสม. อบต. และเครือขา่ ยภายนอกชุมชน คอื รฐั องค์กรภารเอกชน ให้ชว่ ย
เหลอื ชมรมไดอ้ ยา่ งดี
