Page 22 - การระหว่างประเทศของไทย
P. 22
9-12 การระหว่างประเทศของไทย
คลงั สินคา้ ฮอลนั ดาประจ�ำอยธุ ยาไดร้ ายงานวา่ มชี าวญ่ีปุ่นจำ� นวนมากได้รบั อนุญาตใหอ้ าศัยอยใู่ นอยุธยา
ได้อีกครั้งหนึ่งและได้เริ่มค้าขายหนังกวางอีก และกลายเป็นคู่แข่งทางการค้าตัวฉกาจของฮอลันดา เมื่อ
พจิ ารณาถงึ หลกั ฐานตา่ งๆ คาดวา่ เมอ่ื ค.ศ. 1637 มชี าวญปี่ นุ่ ทอ่ี าศยั อยใู่ นหมบู่ า้ นญป่ี นุ่ ประมาณ 300-400
คน ในเวลาต่อมาเม่ือรฐั บาลญี่ปุ่นด�ำเนนิ นโยบายปดิ ประเทศห้ามชาวญป่ี นุ่ เดนิ ทางเข้า-ออกจงึ ทำ� ให้ไม่มี
ชาวญี่ปุ่นเดินทางไปพ�ำนักอยู่ที่หมู่บ้านญี่ปุ่นที่อยุธยาอีกต่อไป และชาวญี่ปุ่นท่ีพ�ำนักอยู่ในอยุธยาก็ไม่
สามารถสง่ สำ� เภาไปขายทญี่ ป่ี นุ่ ไดอ้ กี บางคนจงึ หนั ไปตดิ ตอ่ คา้ ขายกบั ประเทศอน่ื ในเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี ง
ใต้ เชน่ คิมรู ะ ฮันซาเอมอน ซึง่ ด�ำรงต�ำแหนง่ หัวหน้าหมบู่ า้ นญ่ปี ่นุ นานถึง 29 ปี (ค.ศ. 1642-ค.ศ. 1671)
สามารถส่งส�ำเภาไปคา้ ขายกบั ประเทศตา่ งๆ ไดอ้ ยา่ งกว้างขวาง ส�ำเภาของเขาซ้ือดีบกุ ซง่ึ มเี ปน็ จำ� นวน
มากในคาบสมทุ รมาลายู ในเอกสารฮอลนั ดาไดบ้ นั ทกึ ไวว้ า่ คมิ รู ะเปน็ พอ่ คา้ ดบี กุ รายใหญท่ สี่ ดุ สำ� หรบั ชาว
ญปี่ ุน่ บางสว่ นในอยุธยาบางสว่ นตอ้ งหนั ไปประกอบอาชพี อื่น รวมถงึ การไปเปน็ ลูกจา้ งของฮอลันดา
ในจดหมายเหตคุ วามสมั พนั ธร์ ะหวา่ งประเทศซง่ึ รวมถงึ บนั ทกึ และเอกสารทเี่ กยี่ วกบั ความสมั พนั ธ์
ระหวา่ งประเทศของรฐั บาลญ่ีป่นุ ในสมัยเอโดะปรากฏว่ามี “ส�ำเภาอยุธยาลำ� หนึง่ ” ได้เดินทางมาถงึ ญป่ี ุ่น
เป็นครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1612 โดยแล่นเข้าเทียบท่ีท่าเรือนางาซากิ และได้มอบของก�ำนัล ได้แก่ หนังปลา
ฉลามแดโ่ ชกนุ โตกงุ าวะ อเิ อะยาสุ และยงั ชว่ ยใหท้ ราบวา่ ในปตี อ่ มาคอื ค.ศ. 1613 มสี ำ� เภาอยธุ ยาอกี 2 ลำ�
แล่นถึงทา่ เรอื นซี้ ง่ึ ไม่แนช่ ดั วา่ มีทตู อยธุ ยาเดินทางมาด้วยหรือไม่ ตามหลกั ฐานคณะทตู อยุธยาเดนิ ทางมา
ถึงญ่ีปนุ่ คร้ังแรกเม่ือ ค.ศ. 1616 โดยน�ำสาส์นของออกญาพระคลงั ถงึ มะสึไทระ เจ้าเมืองชิคเุ ชน พรอ้ มทัง้
มอบไม้กฤษณาใหด้ ว้ ย โดยทตู ท่นี �ำมามชี อ่ื ราชทนิ นามวา่ วิสตู รสนุ ทร และพพิ ฒั นสนุ ทร
ใน ค.ศ. 1621 มบี นั ทึกของพระนกิ ายเซนกลา่ วถึงทตู อยุธยา 2 คนพร้อมดว้ ยผตู้ ิดตามอีก 20 คน
ไดเ้ ดนิ ทางมาถงึ เอโดะเมอื่ วนั ที่ 26 เดอื น 8 ทตู คณะนป้ี ระกอบดว้ ย ขนุ พชิ ยั สมบตั แิ ละขนุ ปราสาท นอกจากนี้
ยังมี คิยะ ยาซาเอมอน เศรษฐีเมืองซาไกท่ีเคยเดินทางไปยังอยุธยาร่วมอยู่ในคณะน้ีด้วย โดยท�ำหน้าที่
เป็นผู้ประสานงานให้กับฝ่ายอยุธยาและบุคคลส�ำคัญของรัฐบาลญ่ีปุ่น ต่อมาทูตคณะน้ีถูกน�ำเข้าพบโชกุน
เมอ่ื วนั ท่ี 1 เดอื น 9 ทห่ี อ้ งโถงใหญข่ องปราสาทเอโดะ โดยมเี สนาบดี ไดเมยี ว และซามไุ รนงั่ เปน็ แถวอยา่ ง
มรี ะเบยี บใหก้ ารตอ้ นรบั โดยมเี ครอ่ื งราชบรรณาการจากกษตั รยิ อ์ ยธุ ยา ไดแ้ ก่ ดาบสนั้ ดาบยาว อยา่ งละเลม่
จานฝนหมกึ ปนื ยาว 2 กระบอก พานทอง ผา้ ฝา้ ย 10 พบั และงาชา้ ง โดยพระราชสาสน์ เป็นพระสุพรรณบัฏ
แผน่ ทองขนาดกวา้ ง 5 นว้ิ ยาว 15 นว้ิ จารกึ อกั ษรดว้ ยสวิ่ อกั ษรอยธุ ยามลี กั ษณะคลา้ ยอกั ษรของสนั สกฤต
พระราชสาสน์ นไ้ี ดร้ บั การแปลออกมาเปน็ ภาษาจนี กลางบนกระดาษยาวกวา่ หนง่ึ ฟตุ พบั ทบกนั ทกุ 4 บรรทดั
ซ่ึงพระสุพรรณบัฏท่ีถูกเขียนข้ึนด้วยภาษาไทยถือเป็นฉบับตัวจริงท่ีส่งไปพร้อมกับฉบับแปล ท้ังนี้เพ่ือ
แสดงออกซึ่งความเป็นเอกราชเพราะความเป็นชาติท่ีมีขนบธรรมเนียม ประเพณี และวัฒนธรรม ซ่ึงมี
เอกลักษณข์ องตนอย่างน่าภาคภูมิใจ
หลังจากที่มีการเจริญสัมพันธไมตรีแล้ว คณะทูตอยุธยาได้เดินทางมาเยือนญี่ปุ่นทั้งส้ิน 3 คร้ัง
พระมหากษตั รยิ ท์ ส่ี ง่ ทตู ไปเยอื นญป่ี นุ่ ครง้ั แรกคอื พระเจา้ ทรงธรรม ซง่ึ ยามาดะ นางามาซะ เรมิ่ เขา้ รบั ราชการ
ในสมัยน้ี เม่อื อยุธยาเปลย่ี นรชั สมยั มาเป็นพระเจ้าปราสาททอง และมรี ับส่งั ให้เผาทำ� ลายหมู่บา้ นญปี่ นุ่ จึง
ท�ำให้เกิดผลกระทบเป็นอย่างมากต่อความสัมพันธ์ระหว่างอยุธยากับญ่ีปุ่น อย่างไรก็ตามอยุธยายังคงให้
