Page 24 - การระหว่างประเทศของไทย
P. 24
9-14 การระหว่างประเทศของไทย
เรื่องท่ี 9.1.2
ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับญ่ีปุ่นสมัยรัตนโกสินทร์
ถึงสงครามโลกคร้ังท่ี 2
พระบาทสมเดจ็ พระพทุ ธยอดฟา้ จฬุ าโลกทรงยา้ ยเมอื งหลวงจากกรงุ ธนบรุ มี ายงั ฝง่ั ตรงขา้ มทเี่ ปน็
กรุงเทพฯ ในปจั จบุ ัน และทรงโปรดเกล้าสถาปนากรุงรัตนโกสินทรใ์ นวันที่ 6 เมษายน ค.ศ. 1782 ในชว่ ง
ตน้ รตั นโกสนิ ทร์ (รชั กาลที่ 1-3) ไทยกบั ญป่ี นุ่ มคี วามสมั พนั ธแ์ ละการแลกเปลยี่ นระหวา่ งกนั นอ้ ย เนอื่ งจาก
ไทยอยใู่ นชว่ งฟน้ื ฟบู รู ณะประเทศและมสี ภาวะสงครามกบั ประเทศเพอื่ นบา้ น อาทิ พมา่ เวยี ดนาม เปน็ ระยะๆ
ในขณะที่ญ่ีปุ่นเองก็ด�ำเนินนโยบายปิดประเทศ แม้ว่าในสมัยอยุธยาไทยกับญี่ปุ่นมีการติดต่อแลกเปล่ียน
ในระดบั ประชาชน และการแลกเปลยี่ นเครอื่ งบรรณาการและสาสน์ ระหวา่ งพระมหากษตั รยิ แ์ หง่ อยธุ ยากบั
รัฐบาลโชกุน โตกงุ าวะ แตอ่ ย่างไรก็ตามอยุธยาและญ่ีปุ่นยงั ไมไ่ ด้มกี ารสถาปนาความสัมพนั ธ์ทางการทูต
อยา่ งเปน็ ทางการ และตอ่ มาในสมยั โชกนุ โตกงุ าวะ อเิ อะมติ สึ (Tokugawa Iemitsu) ญปี่ นุ่ ดำ� เนนิ นโยบาย
ปิดประเทศทำ� ใหก้ ารติดต่อกบั ตา่ งประเทศ รวมถงึ การติดต่อกบั ประเทศไทยหยุดชะงักลง
เมื่อก้าวเข้าสู่ศตวรรษที่ 19 ท้ังไทยและญี่ปุ่นต่างเผชิญกับลัทธิจักรวรรดินิยมจากชาวตะวันตก
ในเดอื นมถิ นุ ายน ค.ศ. 1853 เรอื รบของสหรัฐอเมริกาเข้าไปถึงเมอื งอุรางา ตอ่ มาพลเรอื จตั วาแมทธวิ ซ.ี
เพอรร์ ี่ (Matthew C. Perry) แห่งกองทัพสหรฐั อเมรกิ าไดน้ ำ� เรอื รบเขา้ มาทอดสมอในอา่ วเอโดะ และยนื่
คำ� ขาดใหร้ ฐั บาลโตกุงาวะเปดิ ประเทศ โชกนุ โตกงุ าวะไมม่ ีทางเลือกจงึ ตอบรับใน ค.ศ. 1854 ในท่ีสุดญี่ป่นุ
ยุตินโยบายปิดประเทศและเป็นเหตุการณ์ที่น�ำไปสู่การสิ้นสุดอ�ำนาจการปกครองของโชกุน เมื่อไดเมียว
หลายแคว้นเห็นควรคืนอ�ำนาจการปกครองแก่จักรพรรดิ ในท่ีสุดโชกุนต้องยอมคืนอ�ำนาจการปกครอง
ประเทศแกจ่ กั รพรรดเิ มจทิ ข่ี นึ้ เสวยราชสมบตั ิ ใน ค.ศ. 1867 สำ� หรบั ฝา่ ยไทยเองใน ค.ศ. 1826 เฮนรี่ เบอรน์ ี
(Henry Burney) ซึ่งมากับเรือกลไฟอังกฤษได้บีบบังคับให้ไทยท�ำสนธิสัญญาสัมพันธไมตรี ต่อมาในปี
ค.ศ. 1855 จอห์น เบาว์ริง (John Bowring) ผู้ส�ำเร็จราชการอังกฤษได้บังคับให้ไทยท�ำสนธิสัญญา
สัมพันธไมตรีซ่ึงตรงกับสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว อีก 1 ปีต่อมาไทยได้ท�ำสนธิสัญญา
สมั พันธไมตรกี บั สหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 1856 จะเหน็ ได้ว่าท้งั ประเทศไทยและญป่ี ่นุ ต่างเผชิญภัยคกุ คาม
จากลัทธิจกั รวรรดนิ ิยม
จักรพรรดิเมจิแห่งญี่ปุ่น และพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวต่างทรงตระหนักถึงภัย
คกุ คามจากลทั ธจิ กั รวรรดนิ ยิ ม ทงั้ สองพระองคไ์ ดท้ รงด�ำเนนิ นโยบายพฒั นาประเทศใหท้ นั สมยั และดำ� เนนิ
นโยบายทางการทูตอย่างชาญฉลาด ญ่ีปุ่นก้าวเข้าสู่ยุคเมจิ (Meji) (ค.ศ. 1868–1912) และเร่ิมด�ำเนิน
นโยบายพฒั นาประเทศใหท้ ันสมยั มีการกำ� หนดนโยบายต่างๆ เพอ่ื ฟืน้ ฟปู ระเทศให้ก้าวหนา้ เฉกเชน่ เดียว
กบั ประเทศอตุ สาหกรรมในทวปี ยโุ รป ทางฝง่ั ไทยพระบาทสมเดจ็ พระจลุ จอมเกลา้ เจา้ อยหู่ วั รชั กาลที่ 5 ได้
เสด็จข้ึนครองราชย์ใน ค.ศ. 1868 พระองค์ทรงริเร่ิมนโยบายเพื่อพัฒนาประเทศไทยสู่ความทันสมัยให้
