Page 21 - การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ภาษาไทย

กลวิธีเพื่อการเรียนการสอนการฟังในระดับประถมศึกษา 4-11

นอกจากนี้การฟังยังนับว่าเป็นเครื่องมือที่สำ�คัญในการเรียนรู้ของเด็ก กล่าวกันว่าเด็กที่มีความ
สามารถในการฟังสูงมักจะได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้มีสติปัญญาดี ทำ�ให้มีความสามารถในการอ่านและมี
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูง การฟังกับการเรียนรู้วิชาการต่างๆ นับว่าเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันอย่างยิ่ง อย่างไร
ก็ดี ความเกี่ยวข้องของการฟังกับการอ่านสำ�หรับเด็กในระดับประถมศึกษามีข้อสังเกตที่น่าสนใจคือ เด็กใน
ระดับนี้จะเรียนรู้และจำ�ได้ดีจากการฟังมากว่าการอ่าน แต่เมื่อโตขึ้นเด็กจะเรียนรู้ได้ดีจากการอ่านมากกว่า
การฟงั โดยล�ำ ดบั และถา้ เดก็ มคี วามสามารถในการอา่ นตํา่ และความถนดั ทางวชิ าการตํา่ เดก็ จะไดร้ บั ประโยชน์
จากการฟังมากกว่าการอ่าน ขณะที่การอ่านจะทำ�ให้เกิดประสิทธิภาพในการเรียนรู้มากกว่าการฟังเพราะเด็ก
สามารถกลบั ไปอา่ นซํา้ ในสิง่ ทีเ่ รยี นรูไ้ ดอ้ กี ผูส้ อนในระดบั ประถมศกึ ษาจงึ ไมค่ วรคดิ สรปุ วา่ การฟงั กบั การอา่ น
สิ่งใดจะดีกว่ากันจากเหตุผลที่กล่าวมาแล้วข้างต้น

สรุปได้ว่าการฟังและการอ่านมีพื้นฐานคล้ายกันคือเป็นทักษะการรับรู้หรือการรับสารเช่นเดียวกัน
ความสามารถในการฟังเป็นพื้นฐานสำ�คัญสำ�หรับการอ่าน ความแตกต่างระหว่างการอ่านและการฟังอยู่ที่
การฟังเน้นการได้ยินและความเข้าใจ ในขณะที่การอ่านเน้นการเห็นและความเข้าใจ เด็กจะเรียนรู้ภาษาจาก
การฟังคำ�ศัพท์และฝึกทักษะในการใช้โครงสร้างทางภาษาอันจะนำ�ไปสู่ความสามารถในการเรียนรู้การอ่าน
ต่อไป ถ้าผู้สอนพบเด็กที่ยังไม่สามารถเรียนรู้จากการฟังจะต้องพัฒนาการฟังก่อนเพื่อช่วยให้เด็กสามารถ
พัฒนาการอ่านจนประสบความสำ�เร็จได้ต่อไป

3. ความส�ำ คญั ของการฟังในชวี ิตประจำ�วัน

การฟังยังมีความสำ�คัญในชีวิตประจำ�วัน โดยสามารถสรุปได้ดังนี้
1) “การฟังที่ดีย่อมทำ�ให้ผู้ฟังเกิดปัญญา เกิดความรอบรู้เฉลียวฉลาด” ความแปลจากพุทธวัจนะ
ที่ว่า “สุสฺสสํ ลภเต ปญฺญํ: ฟังด้วยดีย่อมมีปัญญา”
2) การฟังเป็นส่วนสำ�คัญที่จะทำ�ให้การพูดได้ผลสมบูรณ์ ผู้ฟังที่ดีจะช่วยให้ผู้พูดไปสู่จุดมุ่งหมาย
ได้ ผู้พูดที่ดีต้องเป็นนักฟังที่ดีด้วยเพราะการฟังช่วยให้เกิดการเรียนรู้วิธีการพูดที่ดีของผู้อื่น
3) การฟังเป็นกระบวนการเรียนรู้อย่างหนึ่งของมนุษย์ ทั้งฟังจากเสียงพูดของบุคคลโดยตรงหรือ
ฟังโดยผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เช่น วิทยุ โทรทัศน์ ซีดีรอม เป็นต้น หากมนุษย์มีความพิการทางการได้ยิน
หรือฟังไม่ได้ก็จะขาดช่องทางการเรียนรู้ที่สำ�คัญไปช่องทางหนึ่ง
4) การฟงั เปน็ พฤติกรรมการใชภ้ าษาทีเ่ กดิ ขึ้นภายในตัวบุคคล และมคี วามสัมพนั ธ์อยา่ งใกล้ชิดกับ
การคิด เพราะเมื่อฟังแล้วต้องสร้างความเข้าใจสิ่งที่ได้ฟังด้วยการแปลความ ตีความ ขยายความ รวมทั้งสรุป
ความจนได้เป็นความคิดของผู้ฟังเองในที่สุด การพัฒนาการคิดของคนจึงทำ�ได้พร้อมๆ กันกับการฟัง
5) การฟังเป็นพื้นฐานของแนวความคิดต่างๆ ผู้ฟังจะได้พัฒนาพื้นความรู้และระดับสติปัญญาจาก
การรวบรวมข้อมูลและข้อคิดต่างๆ จากการฟังด้วยการสังเกตจดจำ�และนำ�ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำ�วันให้
มีประสิทธิภาพได้
6) การฟังช่วยชักนำ�ให้เกิดความคิดที่ดี เพิ่มพูนความรู้และนำ�ไปสู่การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์
7) การฟังช่วยให้เกิดความบันเทิงรื่นเริงอารมณ์ ผ่อนคลายความตึงเครียด