Page 24 - การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ภาษาไทย
P. 24
4-14 การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ภาษาไทย
1.4 พัฒนาการด้านการฟังของผู้เรียน เป็นเรื่องที่พ่อแม่และครูอาจารย์ซึ่งเป็นบุคคลแวดล้อม
ผู้เรียนจำ�เป็นต้องมีความรู้ความเข้าใจด้วย เพราะจะช่วยพัฒนาทักษะการฟังของผู้เรียนได้อย่างถูกทาง และ
เกิดผลสำ�เร็จเต็มที่ซึ่งพัฒนาการด้านการฟังของเด็กตั้งแต่แรกเกิด 2-3 เดือนแรก เด็กจะเริ่มสังเกตและ
แยกแยะเสียงที่ได้ยินทั้งเสียงคน เสียงสัตว์ เสียงธรรมชาติ เสียงกระดิ่ง เสียงรถและเสียงจากวิทยุโทรทัศน์
ซึ่งทำ�ให้เด็กเรียนรู้ความแตกต่างของเสียงและที่มาของเสียงนั้นๆ ระบบประสาทของเด็กในช่วงอายุนี้จึงเป็น
สิ่งสำ�คัญที่ผู้ใหญ่ควรให้ความสนใจดูแลเป็นพิเศษ
เด็กเล็กมักแสดงความสนใจต่อสิ่งแวดล้อม โดยจะสังเกตจดจำ�สิ่งที่ผู้ใหญ่พูดคุยกัน และ
เป็นสิ่งชักนำ�ให้เด็กมีพัฒนาการทางการใช้ภาษาโดยไม่รู้สึกตัว เมื่อเข้าโรงเรียนเด็กจะพูดด้วยถ้อยคำ�ภาษา
ตามแบบอย่างที่ได้รับที่จากทางบ้าน ครูคนแรกที่สอนเด็กจึงต้องระมัดระวังเรื่องภาษาที่ตนพูด เพราะเด็ก
จะเอาแบบอย่างจากครูตลอดเวลา และแม้ว่าก่อนที่เด็กจะมาโรงเรียน เด็กจะรู้จักคำ�พูดมาบ้างแล้ว แต่ถ้า
ครูไม่เอาใจใส่ต่อการฟังของเด็ก โดยถือว่าเด็กมีความสามารถตามธรรมชาติแล้วนั้น ถือว่าเป็นความเข้าใจ
ที่คลาดเคลื่อน ครูควรใช้คำ�พูดที่ง่ายๆ ใช้ประโยคสั้นๆ เมื่อพูดกับเด็ก เพราะความสนใจของเด็กเล็กมัก
อยู่ในระยะเวลาสั้นๆ และเปลี่ยนแปลงไปได้เรื่อยๆ ต่อเมื่อความเจริญในการฟังมีมากขึ้น คำ�พูดของเด็กจะ
สอดคล้องสัมพันธ์กันมากขึ้นด้วย
เด็กเล็กที่เพิ่งมาโรงเรียน ครูจะต้องพิจารณาสภาพการฟังในขณะที่เด็กรวมกลุ่มกันเล่น
จนเห็นความแตกต่างด้านความสามารถในการฟัง ความสนใจในการฟัง ความตั้งใจในการฟัง ซึ่งจะเป็น
ประโยชน์แก่ครูที่จะช่วยปรับปรุงการฟังของเด็กให้ดียิ่งขึ้น
1.5 ลักษณะของภาษาไทย เป็นปัจจัยหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทักษะการฟัง โดยเฉพาะ
อยา่ งยิง่ ลกั ษณะทีอ่ าจท�ำ ใหเ้ กดิ ความก�ำ กวมท�ำ ใหผ้ ูฟ้ งั เขา้ ใจไปตา่ งๆ กนั ได้ ซึง่ อาจสง่ ผลตอ่ การพฒั นาทกั ษะ
การฟงั ของผูเ้ รยี นได้ ลกั ษณะของภาษาไทยดงั กลา่ วไดแ้ ก่ ค�ำ พอ้ งเสยี ง และค�ำ ทีม่ หี ลายความหมาย ภาษาถิน่
และภาษาเฉพาะกลุ่ม คำ�ราชาศัพท์ คำ�สุภาพ สำ�นวนไทยและคำ�ที่ใช้ความหมายโดยนัย คำ�ที่มาจากภาษา
ต่างประเทศเหล่านี้เป็นต้น
1.6 คณุ ลกั ษณะของครหู รอื ผู้สอน ครูเปน็ บคุ คลสำ�คญั ที่สดุ ในการพฒั นาทกั ษะการฟังใหแ้ ก่
ผู้เรียน จำ�เป็นอย่างยิ่งที่ครูจะต้องพิจารณาลักษณะและบทบาทที่ถูกทางของตนเอง ในอันที่จะช่วยพัฒนา
ทักษะการฟังของผู้เรียนให้ดีที่สุด ซึ่งได้แก่ เจตคติเกี่ยวกับการฟัง ผู้สอนจะต้องเห็นความสำ�คัญและ
ประโยชน์ของการฟัง เอาใจใส่การฟังของผู้เรียนไม่น้อยไปกว่าการพูด การอ่าน และการเขียน ผู้สอนต้องมี
ความรู้เกี่ยวกับพัฒนาการทางภาษาของผู้เรียน มีบุคลิกภาพดี เป็นตัวอย่างผู้พูดผู้ฟังที่ดี มีความสามารถใน
การใช้ภาษา เป็น “ต้นแบบ” สำ�หรับเด็กได้ รวมทั้งสามารถกำ�หนดหรือสร้างสรรค์กิจกรรมเพื่อพัฒนาทักษะ
การฟังให้ผู้เรียนได้
1.7 ความแตกต่างกันของผู้เรียน ทั้งสภาพทางกาย ความรู้พื้นฐานในการฟัง ระดับสติปัญญา
ลักษณะอารมณ์ และความสนใจ เหล่านี้เป็นปัจจัยที่ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทักษะการฟัง โดยเฉพาะครู
ตอ้ งรูแ้ ละเขา้ ใจเปน็ อยา่ งดี ผูส้ อนทีด่ จี งึ ควรมกี ารส�ำ รวจใหพ้ บความแตกตา่ งของผูเ้ รยี นดา้ นตา่ งๆ กอ่ น จงึ จะ
สามารถกำ�หนดแนวทางหรือวิธีการพัฒนาทักษะการฟังให้แก่ผู้เรียนได้อย่างเหมาะสมและเต็มความสามารถ
