Page 27 - การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ภาษาไทย
P. 27
กลวิธีเพื่อการเรียนการสอนการฟังในระดับประถมศึกษา 4-17
เข้าใจ ซึ่งอาศัยการคิดในลักษณะต่างๆ เช่น การรับรู้ การจดจำ� การจำ�แนก การแปลความ การตีความและ
การวิเคราะห์ ตลอดจนถึงการคิดวิจารณญาณ ตามมาด้วยการสรุปความคิดและการมีปฏิกิริยาตอบกลับ
รวมทัง้ การตดั สนิ ใจวา่ จะเชือ่ ตามทีไ่ ดฟ้ งั หรอื ไม่ เปน็ ขัน้ ตอนสดุ ทา้ ย ความรูค้ วามเขา้ ใจเรือ่ งองคป์ ระกอบของ
กระบวนการในการฟังดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อผู้สอนในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนได้เป็นอย่างดี
เรอื่ งที่ 4.1.4 จดุ มุ่งหมายของการฟัง
การฟังเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา บางครั้งผู้ฟังอาจไม่ได้มีจุดมุ่งหมาย หรือวัตถุประสงค์ไว้ก่อน
แต่สถานการณ์หรือบุคคลอาจเป็นสิ่งกระตุ้นให้ผู้ฟังเกิดความสนใจ และมีพฤติกรรมการรับสารที่ผสมผสาน
กระบวนการคิดไปด้วย เป็นการฟังโดยบังเอิญที่อาจให้ประโยชน์แก่ผู้ฟังได้ แต่หากมีการตั้งจุดมุ่งหมายหรือ
วัตถุประสงค์ไว้อย่างชัดเจนว่าฟังเพื่ออะไร การฟังก็ย่อมเกิดประสิทธิภาพ และได้ประโยชน์อย่างเต็มที่ตาม
วัตถุประสงค์นั้นๆ
จุดมุ่งหมายของการฟังทั่วไป พอจำ�แนกได้ดังนี้
1. การฟังเพื่อความรู้ ผู้เรียนมักมีจุดมุ่งหมายในการฟัง เพื่อให้เกิดความรู้โดยตรง เช่นฟังจาก
การพูดบรรยายของผู้สอน การพูดรายงาน การศึกษาค้นคว้าของเพื่อนร่วมชั้นเรียน การบรรยาย อภิปราย
ของวิทยากร รวมทั้งการฟังรายการสนทนาทางวิชาการจากสื่อมวลชน เช่น วิทยุและโทรทัศน์ เป็นต้น
นอกจากนี้บุคคลทั่วไป อาจฟังเพื่อเพิ่มพูนความรู้ในวิชาชีพของตน เพื่อให้มีความรู้ใหม่เท่าทัน
วิทยาการต่างๆ ในโลกที่เกิดขึ้นใหม่ๆ เป็นจำ�นวนมากและรวดเร็ว
นอกจากการฟังเพื่อความรู้โดยตรงแล้ว ผู้เรียนหรือบุคคลทั่วไปในทุกวิชาชีพ อาจจะมีจุดมุ่งหมาย
เพื่อความรู้โดยอ้อม คือให้มีความรู้กว้างขวาง เป็นผู้รอบรู้ในเรื่องต่างๆ ที่จำ�เป็นต่อการดำ�รงชีวิตอยู่ในสังคม
อย่างมีคุณภาพและสงบสุข บุคคลเหล่านี้ก็จะหาความรู้ทั่วไปจากการฟังข่าว สารคดี ปาฐกถา การสนทนา
และการโต้วาที หรือการนำ�เสนอในรูปแบบอื่นๆ เลือกฟังทั้งสาระที่น่าสนใจทั่วไป เช่น การดูแลรักษาสุขภาพ
และโภชนาการ รวมถงึ เรื่องที่สนใจเฉพาะเช่น เหตกุ ารณ์บา้ นเมอื ง และความเคลื่อนไหวเปลีย่ นแปลงของโลก
เป็นต้น
การฟังเพื่อความรู้จะได้ผลตามจุดมุ่งหมายนั้นต้องผ่านพฤติกรรมสำ�คัญ ได้แก่ การจับใจความ
สำ�คัญ การตีความ การแปลความ การคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการรู้จักประเมินค่าสิ่ง
ที่ได้ฟัง ซึ่งจะได้นำ�เสนอแนวทางการปฏิบัติดังกล่าวในลำ�ดับต่อไป ทั้งนี้ต้องตระหนักว่าหัวใจสำ�คัญของการ
ฟังเพื่อความรู้ อยู่ที่ความเข้าใจอย่างแจ่มแจ้งในสิ่งที่ได้ฟัง
2. การฟังเพื่อให้เกิดความคิดและการตัดสินใจ ในการดำ�เนินชีวิตประจำ�วัน โดยทั่วไปบุคคลอาจ
เลือกฟังเรื่องราวต่างๆ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ได้แนวความคิดจากบุคคลอื่นซึ่งอาจนำ�แนวความคิดต่างๆ
