Page 33 - การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ภาษาไทย
P. 33
กลวิธีเพื่อการเรียนการสอนการฟังในระดับประถมศึกษา 4-23
ให้แหลมคมโดยในขณะฟังคู่สนทนา ผู้ฟังต้องใช้ความคิดอย่างรวดเร็วโดยตลอด การคิดเป็นการฝึกปัญญา
ให้แหลมคม และยังนำ�ไปสู่การโต้ตอบที่เหมาะสมกับคู่สนทนาได้ดีอีกด้วย
อาชพี หลายชนิดต้องอาศยั การฟงั ในการสือ่ สารกับบคุ คลต่างๆ จ�ำ นวนมากอยู่เปน็ ประจำ� เช่น
อาชีพพนักงานขายสินค้า ครู แพทย์ พยาบาล เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ ผู้สื่อข่าวและข้าราชการฝ่ายปกครอง
ทุกระดับ ฯลฯ อาชีพเหล่านี้ต้องมีสมรรถภาพในการฟัง และมีความสามารถในการสื่อสารโต้ตอบกับคนอื่นๆ
ในที่สุดจะช่วยให้ประสบความสำ�เร็จในงานอาชีพดังกล่าว
1.2 การฟังการสื่อสารภายในกลุ่ม เป็นการสื่อสารที่มีบุคคลเข้าร่วมพูดกันตั้งแต่ 3 คนขึ้น
ไป และจำ�นวนบุคคลในกลุ่มจะเป็นเท่าใดไม่จำ�กัด ได้แก่ การอภิปรายกลุ่ม การประชุมปรึกษาหารือร่วมกัน
การฟังในลักษณะนี้บุคคลภายในกลุ่มมีบทบาทเป็นทั้งผู้ฟังและผู้พูด ลักษณะการฟังในกระบวนการสื่อสาร
ภายในกลุ่มนี้ ผู้ฟังจะรับทราบเป้าหมายร่วมกันทุกคนจึงมีบทบาทในการแลกเปลี่ยนความรู้ และข้อคิดเห็น
ต่างๆ กับผู้อื่นภายในกลุ่ม เกิดการเรียนรู้ร่วมกันและช่วยกันแก้ปัญหาของกลุ่มได้
นอกจากนี้ผู้ฟังจะได้รับทราบข้อตกลงหรือข้อสรุปของกลุ่มเพื่อปฏิบัติงานตรงตาม
วัตถุประสงค์ของกลุ่ม หน่วยงาน และองค์การ ทั้งนี้ผู้ฟังอาจฟังเพื่อการตัดสินใจโดยการฟังข้อเท็จจริงต่างๆ
จากบุคคลอื่นซึ่งรายงานให้กลุ่มทราบ แล้วประมวลความคิดจนมองเห็นแนวทางในการตัดสินใจเรื่องใดเรื่อง
หนึ่ง การฟังในลักษณะเช่นนี้มักพบในการสื่อสารภายในกลุ่มงานต่างๆ เช่น การประชุมสัมมนา เป็นต้น
การฟังการสื่อสารภายในกลุ่มมีประโยชน์ในการทำ�งานกลุ่มทุกระดับ ก่อให้เกิดความสัมพันธ์
ที่ดีต่อกัน มีความเข้าใจเป้าหมายของการทำ�งานตรงกัน ได้รับรู้ปัญหา ความต้องการ ข้อขัดข้องต่างๆ ใน
การทำ�งานของกลุ่ม ซึ่งทุกคนได้ร่วมมือกันคิดแก้ไขปัญหา และหาวิธีการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ทั้งยังเป็น
วิธีการแสวงหาข้อเท็จจริง ข้อเสนอแนะ จากบุคคลต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจ และการดำ�เนิน
กิจกรรมของกลุ่มได้อย่างดีอีกด้วย
ในชีวิตประจำ�วันบุคคลอาจอยู่ในสถานการณ์การสื่อสารภายในกลุ่มได้เช่นกัน เช่น การ
ถกเถยี งในกลุม่ เพอื่ นเกยี่ วกบั ปญั หามลพษิ ของสงิ่ แวดลอ้ ม หรอื การสนทนากบั ระหวา่ งพอ่ แมล่ กู ในเชงิ ปรกึ ษา
หารือว่าทุกคนจะช่วยประหยัดรายจ่ายภายในครอบครัวได้อย่างไร เป็นต้น
2. การฟังแบบผู้ฟังไม่มีส่วนร่วมโดยตรงในกระบวนการสื่อสาร ได้แก่ การฟัง การอภิปรายในที่
สาธารณะ การแสดงปาฐกถา การโฆษณาหาเสียง การปราศรัย การกล่าวต้อนรับ การบรรยายสรุป การชี้แจง
ต่อที่ประชุม และการพูดในโอกาสพิเศษต่างๆ ต่อหน้าที่ประชุม เป็นการสื่อสารสาธารณะในชุมนุมชน ผู้ฟัง
ต้องตั้งใจฟังและตดิ ตามสารทีฟ่ งั โดยต่อเนื่อง ผูฟ้ ังจะเป็นผู้รบั สารทางเดยี ว มโี อกาสเปน็ ผู้ส่งสารได้คอ่ นข้าง
ยาก
ประโยชน์ของการฟังแบบผู้ฟังไม่มีส่วนร่วมโดยตรงในกระบวนการสื่อสาร คือ ได้รับความ
เพลิดเพลินในการฟังการพูดแบบจรรโลงใจ ได้รับข้อคิด ข้อเท็จจริง ต่างๆ ซึ่งผู้ฟังต้องใช้สติปัญญาพิจารณา
ไตร่ตรอง ได้ศึกษาวิธีการพูด และได้ฝึกการวิจารณ์ ในการฟังการสื่อสารสาธารณะ แม้ว่าผู้ฟังจะไม่มีโอกาส
ร่วมในกระบวนการสื่อสารโดยตรงก็ตาม ผู้ฟังย่อมได้ประโยชน์ดังกล่าวแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการ
สะสมความรู้และทรรศนะต่างๆ ผู้สอนจึงควรจัดกิจกรรมการฟังการพูดในที่ชุมนุมชนอย่างสมํ่าเสมอและ
ต่อเนื่อง ซึ่งจะทำ�ให้ผู้เรียนได้ฝึกฟังและได้ประโยชน์ตามที่กล่าวมา
