Page 35 - การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ภาษาไทย
P. 35
กลวิธีเพื่อการเรียนการสอนการฟังในระดับประถมศึกษา 4-25
เร่อื งที่ 4.2.2 การฟงั กบั กระบวนการคิด
การจัดกระบวนการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย มีเป้าหมายสำ�คัญในการพัฒนา
ความสามารถในการ ฟัง พูด อ่านและ เขียนเพื่อให้ผู้เรียนเกิดทักษะ ที่เรียกว่า มีทักษะทางการใช้ภาษา และ
นอกจากจะมุ่งพัฒนาการฟัง พูด อ่านและเขียนแล้ว ยังต้องมีการพัฒนาการคิดไปพร้อมกันอีกด้วย เพราะ
การคิดกับภาษามีความสัมพันธ์กัน
ทิศนา แขมมณี และคณะ (2544: 30) ได้ศึกษาเรื่องของการคิด เพื่อพัฒนาความสามารถด้านการ
คดิ ของเดก็ ไทย ไดแ้ บง่ การคดิ ออกเปน็ มติ ติ า่ งๆ ทีส่ มั พนั ธก์ นั 6 มติ ิ ซึง่ นบั วา่ เปน็ พืน้ ฐานความเขา้ ใจทีส่ �ำ คญั
และเป็นประโยชน์ต่อผู้สอนเป็นอย่างดี มิติการคิดทั้ง 6 ด้านได้แก่ มิติด้านข้อมูลหรือเนื้อหาในการคิด มิติ
ด้านคุณสมบัติที่เอื้ออำ�นวยต่อการคิด มิติด้านทักษะการคิด มิติด้านลักษณะการคิด มิติด้านกระบวนการ
คิด มิติด้านการควบคุม และประเมินการคิดของตนเอง
ในส่วนของมิติด้านทักษะการคิดนั้น ทิศนา แขมมณี และคณะ ยังได้จัดเอาพฤติกรรมการสื่อ
ความหมายหรือการสื่อสาร คือ การฟัง การอ่าน การพูด และการเขียนเข้าอยู่ในกลุ่มทักษะการคิดขั้น
พื้นฐาน ซึ่งหมายความว่า พฤติกรรมการสื่อสารหรือทักษะทางการใช้ภาษาทั้ง 4 ทักษะ มีเรื่องการคิดปรากฏ
อยูด่ ว้ ยเปน็ ปกตนิ ั่นเอง ดังนัน้ ในจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพือ่ พัฒนากระบวนการคดิ ของผูเ้ รียน จงึ ควร
พัฒนาโดยการให้ผู้เรียนได้ ฝึกฝนจนเกิดความคล่องแคล่ว ชำ�นาญและสามารถนำ�มาปฏิบัติได้ ผู้เรียนก็จะ
มีคุณสมบัติเป็นผู้คิดเป็น คิดเก่งและคิดดี
นอกจากนี้ทิศนา แขมมณี และคณะ (2540: 31-35) ได้จำ�แนกทักษะการคิดเป็นกลุ่ม ประกอบด้วย
ทักษะการคิดพื้นฐาน และทักษะการคิดขั้นสูงหรือทักษะการคิดที่ซับซ้อน ดังรายละเอียดต่อไปนี้
1. ทักษะการคิดพื้นฐาน (basic thinking skills) แบ่งเป็นทักษะการสื่อความหมาย และทักษะ
การคิดที่เป็นแกนหรือทักษะการคิดทั่วไป
1.1 ทักษะการสื่อความหมาย หมายถึง ทักษะการรับสาร โดยการรับรู้ แปลความ ตีความ
ฯลฯ แล้วจดจำ�ความคิดของผู้อื่นที่แสดงออกโดยการพูดหรือเขียน
ทกั ษะการสือ่ ความหมายประกอบดว้ ยทกั ษะยอ่ ยๆ ทีส่ �ำ คญั คอื การฟงั การอา่ น การรบั รู้ การ
จดจำ� การจำ� การคงสิ่งที่เรียนไปแล้วไว้ได้ภายหลังการเรียนนั้น การบอกความรู้ได้จากตัวเลือกที่กำ�หนดให้
การบอกความรู้ออกมาด้วยตนเอง การใช้ข้อมูล การบรรยาย การอธิบาย การทำ�ให้กระจ่าง การพูด การเขียน
และการแสดงออกถึงความสามารถของตน
1.2 ทักษะการคิดที่เป็นแกน หรือทักษะการคิดทั่วไป หมายถึง ทักษะการคิดที่จำ�เป็นต้องใช้
อยู่เสมอในการดำ�รงชีวิตประจำ�วัน และเป็นพื้นฐานของการคิดขั้นสูงที่มีความสลับซับซ้อน ซึ่งคนเราจำ�เป็น
ต้องใช้ในการเรียนรู้เนื้อหาวิชาการต่างๆ ตลอดจนการใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพ
