Page 67 - สารัตถะและวิทยวิธีทางภาษาอังกฤษ
P. 67
ภาษาและว ัฒนธรรม 3-57
เรอ่ื งท่ี 3.3.6 ภาษาส ภุ าพ (Politeness)
ทุกวันเราจะมีวิธีการพูดเพื่อให้ได้สิ่งที่เราต้องการแต่ทั้งนี้ก็ต้องขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง
เช่นถ้าเราพ ูดก ับเพื่อนเราอาจใช้ป ระโยคเช่น “Go get me that pen!” หรือ “Shut-up!” แต่ถ ้าเรา
พูดก ับผู้ท ี่อายุม ากกว่าเราก ็จ ะส ุภาพมากข ึ้น เช่น “Could you please pass me a pen, if you don’t
mind?” และ แทนที่จะพ ูดว่า “Shut-up!” เราต ้องพูดว่า “I'm sorry, I don't mean to interrupt,
but I am not able to hear the speaker in the front of the room.” ลองพิจารณาส ถานการณ์
ต่อไปนี้ นักศึกษาจะพูดว่าอย่างไรถ ้าต้องการจ ะข อยืมดินสอท ี่อ ยู่บนโต๊ะท ำ�งานข องครู
a. “Ooh, I want to use one of those!”
b. “So, is it O.K. if I use one of those pencils?”
c. “ I'm sorry to bother you, but I just wanted to ask you if I could use one
of those pencils?”
d. “Hmm, I don’t have any pencils.”
ประโยคใดท ีน่ ักศึกษาเห็นว ่าส ุภาพท ี่สุดท ีเ่หมาะจ ะใชใ้นส ถานการณข์ ้างบ นแ ละใชพ้ ูดก ับผ ูพ้ ูด
ทีเ่ป็นค รู นักศึกษาค วรศ ึกษาก ลยุทธก์ ารใชป้ ระโยคส ุภาพโดย นักม านุษยวิทยาช าวอ ังกฤษ Penelope
Brown และ Stephen Levinson (1987) ซึ่งได้ร ะบุก ลยุทธ์ในก ารใช้ภ าษาส ุภาพเพื่อก ารร ักษาห น้าท ั้ง
ผู้พูดและผู้ฟัง ทั้งในที่สาธารณะและที่ส ่วนบ ุคคล หรือที่เรียกว่า Face Threatening Acts (FTA’s)
กลยุทธ์ด ังก ล่าวส ามารถแ บ่งออกได้ 4 ข้อดังต ่อไปน ี้
1. Bald On-Record เป็นกลยุทธ์ที่ผู้พูดไม่คำ�นึงว่าต้องรักษาหน้าของผู้ฟังแต่อย่างใด
ถึงแม้ว่าจะมีวิธีการพูดที่สุภาพมากกว่าก็ตาม วิธีนี้จะใช้กับคนสนิท คุ้นเคย เช่นคนในครอบครัว
และเพื่อนส นิท การใช้ว ิธีน ี้ผู้พูดอ าจไม่ต้องการให้เกิดการเข้าใจผ ิดเวลาส ื่อสาร
ตวั อยา่ งการใช้ป ระโยคแบบ Bald On-Record
- การกล่าวเชิญชวนเพื่อน “Come in”
- การย ื่นข ้อเสนอ Leave it, I'll clean up later.
- การเตือน Watch out!
