Page 17 - หลักการและทฤษฎีการศึกษาเกี่ยวกับวิชาชีพครู
P. 17
การศึกษาเพ่ือเสริมสร้างการพัฒนาที่ย่ังยืนและแนวโน้มทางการศึกษา 5-7
การใหท้ รพั ยากรและมีขดี จำ� กดั ในการรองรบั ของเสยี และในแนวคดิ เกยี่ วกบั ความยตุ ธิ รรมในสงั คมระหว่าง
ชนรุ่นเดียวกันกับชนรุ่นต่อ ๆ ไป (intergenerational equity) ความยั่งยืนนั้นไม่อาจม่ันคงอยู่ได้หาก
ปราศจากนโยบายการพฒั นาทคี่ ำ� นงึ ถงึ ปจั จยั ทางสงั คมและทางวฒั นธรรมเขา้ มาพจิ ารณาดว้ ย จงึ ตอ้ งคำ� นงึ ถงึ
หลักการความยุติธรรมระหว่างชนรุ่นปัจจุบันกับชนรุ่นต่อ ๆ ไป น่ันคือ คนรุ่นปัจจุบันจะต้องไม่ท�ำลายโอกาส
คนรุ่นอนาคต เพ่ือคนรุ่นอนาคตจะได้มีชีวิตอยู่ท่ามกลางสิ่งแวดล้อมที่ดี
ประเวศ วะสี (2555) กล่าวว่า การพัฒนาท่ีไม่ยั่งยืนและวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดจากการพัฒนา
แบบแยกส่วน เช่น การพัฒนาแต่เศรษฐกิจแยกส่วนจากสังคมและสิ่งแวดล้อม ท�ำให้สังคมและส่ิงแวดล้อม
เกิดวิกฤตตามมา ก็ส่งผลกลับไปยังเศรษฐกิจ เพราะทุกอย่างเชื่อมโยงกัน นั่นคือ เศรษฐกิจ สังคม และ
สิ่งแวดล้อมต้องบูรณาการเข้ามาสู่วัตถุประสงค์เดียวกัน นั่นคือ เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสมดุลระหว่างคนกับ
คน และระหว่างคนกับส่ิงแวดล้อม
ส�ำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (2547) ได้นิยามการพัฒนาอย่างย่ังยืน
ว่า เป็นการพัฒนาท่ีมุ่งเน้นการสร้างความสมดุลใน 3 มิติ ได้แก่ เศรษฐกิจ สังคม และส่ิงแวดล้อม โดยการ
พฒั นาทุกด้านมีความสมั พันธ์เกีย่ วเนอื่ งกนั โดยมติ ิทางเศรษฐกจิ ซึ่งหมายถึง ระบบเศรษฐกิจที่มเี สถยี รภาพ
อย่างต่อเน่ืองในระยะยาว และเป็นการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างมีคุณภาพ การพัฒนาทางเศรษฐกิจจะต้อง
เป็นไปอย่างสมดุลและเอ้ือประโยชน์ต่อคนส่วนใหญ่ เปน็ ระบบเศรษฐกิจท่มี คี วามสามารถในการแขง่ ขนั และ
การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจนั้นจะต้องมาจากกระบวนการผลิตท่ีใช้เทคโนโลยีสะอาด ลดปริมาณของเสีย
ไม่ท�ำลายสภาพแวดล้อมและไม่สร้างมลพิษท่ีจะกลายมาเป็นต้นทุนทางการผลิตระยะต่อไป รวมทั้งเป็น
ข้อจ�ำกัดของการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างมีประสิทธิภาพอย่างย่ังยืน โดยองค์ประกอบของการพัฒนาในมิติทาง
เศรษฐกิจ ได้แก่ การพัฒนาอย่างมีคุณภาพ การพัฒนาอย่างมีเสถียรภาพ และการกระจายรายได้ มิติทาง
สังคม ซึ่งหมายถึง การพัฒนาคนและสังคมให้เช่ือมโยงกับการพัฒนาเศรษฐกิจ ทรัพยากรธรรมชาติ และ
สิ่งแวดล้อมได้อย่างสมดุล โดยพัฒนาคนให้มีผลิตภาพสูงข้ึน ปรับตัวรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง มีจิตส�ำนึก
และวิถีชีวิตที่เก้ือกูลต่อธรรมชาติ มีสิทธิและโอกาสท่ีจะได้รับการจัดสรรทรัพยากรและผลประโยชน์จากการ
พัฒนา และคุ้มครองอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม พ่ึงพาตนเองได้อย่างมั่นคง มีระบบการจัดการทางสังคมที่
สร้างการมีส่วนร่วมจากทุกฝ่าย รวมทั้งมีการนำ� ทุนทางสังคมที่มีอยู่หลากหลายมาใช้อย่างเหมาะสมเพ่ือสร้าง
สงั คมไทยใหเ้ ปน็ สงั คมทม่ี คี ณุ ภาพ มกี ารเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ และมคี วามสมานฉนั ทเ์ ออื้ อาทร โดยองคป์ ระกอบ
ของการพัฒนาในมิติทางสังคม ได้แก่ การพัฒนาศักยภาพและการปรับตัวบนสังคมฐานความรู้ การพัฒนา
คุณภาพชีวิตและความม่ันคงในการด�ำรงชีวิต การสร้างค่านิยม ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมไทยให้เป็น
ภูมิคุ้มกันของสังคม การสร้างความเสมอภาคและการมีส่วนร่วม และมิติทางส่ิงแวดล้อม ซ่ึงหมายถึง การใช้
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในขอบเขตท่ีคงไว้ซึ่งความหลากหลายทางชีวภาพ และสามารถพลิกฟื้น
ให้กลับคืนสู่สภาพใกล้เคียงกับสภาพเดิมให้ได้มากที่สุด เพ่ือให้คนรุ่นหลังได้มีโอกาสและมีปัจจัยในการ
ด�ำรงชีพ ซ่ึงจะต้องปรับเปล่ียนทัศนคติในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติท่ีมุ่งจัดการให้เกิดสมดุลระหว่างการใช้
ทรัพยากรธรรมชาติได้อย่างเกื้อกูล รวมถึงการชะลอการใช้ และการน�ำเทคโนโลยีสะอาดมาใช้ให้มากท่ีสุด
โดยองค์ประกอบของการพัฒนาในมิติทางสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การสงวนรักษา การมีคุณภาพสิ่งแวดล้อมท่ีดี
และการมีส่วนร่วมและการกระจายการใช้ทรัพยากร
