Page 20 - หลักการและทฤษฎีการศึกษาเกี่ยวกับวิชาชีพครู

5-10 หลักการและทฤษฎีการศึกษาเก่ียวกับวิชาชีพครู

ต่อมาได้มีการพัฒนาชุดตัวบ่งชี้ (composite indicators) ขึ้น เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบและจัด
อันดับประเทศตามการพฒั นาทยี่ ัง่ ยืน ซ่ึงมีจำ� นวนมากกว่า 100 ตัวบง่ ชี้ แบ่งออกเปน็ 5 กลุ่ม คือ 1) ตวั บ่งช้ี
ระบบสิ่งแวดล้อม (environmental systems) 2) ตัวบ่งชี้แรงกดดันต่อส่ิงแวดล้อม (environmental
stresses) 3) ตัวบ่งชี้ความไม่มั่นคงของมนุษย์ (human vulnerability) 4) ตัวบ่งช้ีการปรับตัวของสังคม
(societal adaptability) และ 5) ตัวบ่งชี้การพิทักษ์โลก (global stewardship)

2. ตัวบง่ ชที้ ีพ่ ัฒนาโดยธนาคารโลก

ธนาคารโลกได้พัฒนาตัวบ่งชี้เพื่อใช้ในการติดตามการพัฒนาของโลก (World Development
Indicators) เป็น 5 ด้าน 79 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ 1) ตัวบ่งช้ีด้านประชากร 2) ตัวบ่งชี้ด้านส่ิงแวดล้อม 3) ตัวบ่งช้ี
ด้านเศรษฐกิจ 4) ตัวบ่งช้ีด้านรัฐและการตลาด และ 5) ตัวบ่งช้ีด้านการเช่ือมโยงกับชุมชนโลก

3. ตัวบง่ ช้ที พ่ี ัฒนาโดยองค์การสหประชาชาติ

ใน พ.ศ. 2538 องค์การสหประชาชาติภายใต้การด�ำเนินงานของ United Nations Commission
of Sustainable Development (United Nations, 2007) ได้ท�ำการคัดเลือกตัวบ่งช้ีระดับการพัฒนาที่
ยั่งยืนเพื่อให้ประเทศสมาชิกใช้เป็นกรอบในการวัดความก้าวหน้าการพัฒนาท่ียั่งยืนของประเทศ แต่ในระยะ
ต่อมาได้มีการพัฒนาองค์ประกอบย่อยอย่างเป็นล�ำดับขั้น ดังต่อไปนี้

3.1 ตัวบ่งชี้การพัฒนาที่ย่ังยืนตามหลัก PSR (Pressure-State-Response Framework) ได้รับการ
พัฒนาขึ้นในต้นคริสต์ศตวรรษท่ี 1990s โดยใช้หลักแนวคิดเชิงสาเหตุประกอบด้วยตัวบ่งชี้ 3 ด้าน คือ
1) ด้านภาวะกดดัน (pressure) เป็นตัวบ่งช้ีย่อยเก่ียวกับกิจกรรมการด�ำรงชีวิตของมนุษย์ท่ีก่อให้เกิดภาวะ
กดดันต่อส่ิงแวดล้อม เช่น ด้านพลังงาน การขนส่ง อุตสาหกรรม เกษตรกรรม และอ่ืน ๆ 2) ด้านสถานะ
(state) เปน็ ตวั บง่ ชเี้ กยี่ วกบั การเปลย่ี นแปลงของสงิ่ แวดลอ้ มทงั้ ในดา้ นปรมิ าณและดา้ นคณุ ภาพ ไดแ้ ก่ อากาศ
นํ้า ผืนดิน และทรัพยากรท่ีมีชีวิต และ 3) ด้านการตอบสนอง (response) เป็นตัวบ่งชี้เก่ียวกับลักษณะของ
นโยบายหรือผลตอบสนองท่ีมีต่อการเปลี่ยนแปลงสถานภาพของส่ิงแวดล้อม ได้แก่ การจัดการ ครัวเรือน
อุตสาหกิจ และนานาชาติ

3.2 ตัวบ่งช้ีการพัฒนาที่ยั่งยืนตามหลัก DSR (Driving Force-State-Response Framework) ได้
รับการพัฒนาจากตัวบ่งช้ีการพัฒนาท่ีย่ังยืนตามหลัก PSR ใน ค.ศ. 1995 โดยคณะกรรมาธิการว่าด้วยการ
พัฒนาท่ียั่งยืนแห่งสหประชาชาติ (The United Nations Commission on Sustainable Development)
(UNCSD, 2003) ด้วยการแทนท่ีตัวบ่งชี้ภาวะกดดัน (pressure) ด้วยการใช้ตัวบ่งช้ีแรงขับเคล่ือน (driving
force) ดว้ ยแนวคดิ วา่ ผลกระทบของตวั บง่ ชเ้ี กดิ ขนึ้ ไดท้ ง้ั ในดา้ นลบและดา้ นบวก ดงั นน้ั ตวั บง่ ชแ้ี รงขบั เคลอ่ื น
ซึ่งประกอบด้วยตัวบ่งช้ีย่อย ท้ังทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และองค์กร/สถาบัน จึงเป็นตัวบ่งช้ีผลกระทบที่
เกิดข้ึนกับสิ่งแวดล้อมท่ียั่งยืนท้ังในทางบวกและทางลบ ส่วนสถานะเป็นตัวบ่งช้ีสถานะของการพัฒนาที่ย่ังยืน
และตัวบ่งช้ีตอบสนองเป็นตัวบ่งช้ีนโยบายท่ีตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของการพัฒนาที่ย่ังยืน