Page 19 - หลักการและทฤษฎีการศึกษาเกี่ยวกับวิชาชีพครู
P. 19
การศึกษาเพ่ือเสริมสร้างการพัฒนาที่ย่ังยืนและแนวโน้มทางการศึกษา 5-9
เรือ่ งท่ี 5.1.2 ตัวบ่งชขี้ องการพัฒนาท่ยี ่ังยนื
ตัวบ่งช้ีของการพัฒนาท่ีย่ังยืน คือ ผลของการพัฒนาท่ีย่ังยืนหรือกรอบที่ใช้ในการวัดหรือติดตาม
การพัฒนาท่ีย่ังยืน ตัวบ่งชี้ของการพัฒนาท่ียั่งยืนถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อประกอบการตัดสินใจในระดับนโยบาย
ต่าง ๆ เพ่ือเพิ่มประสิทธิภาพในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ และเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากร
โดยค�ำนึงถึงสังคมและสิ่งแวดล้อม ความเสมอภาค และประชากรในรุ่นต่อ ๆ ไป โดยทั่ว ๆ ไป ประกอบด้วย
องค์ประกอบด้านเศรษฐกิจ สังคม และส่ิงแวดล้อม ซ่ึงในเรื่องนี้จะได้กล่าวถึง ตัวบ่งช้ีที่พัฒนาโดยองค์การ
เพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา ตัวบ่งช้ีที่พัฒนาโดยธนาคารโลก ตัวบ่งช้ีที่พัฒนาโดยองค์การ
สหประชาชาติ และตัวบ่งชี้การพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย ตามท่ีพฤทธ์ิ ศิริบรรณพิทักษ์ (2555: 57-77)
ได้เสนอไว้ ดังต่อไปนี้
1. ตัวบ่งช้ที พ่ี ฒั นาโดยองคก์ ารเพอ่ื ความรว่ มมอื ทางเศรษฐกิจและการพฒั นา
องคก์ ารเพอื่ ความรว่ มมอื ทางเศรษฐกจิ และการพฒั นา (Organization for Economic Cooperation
and Development-OECD) ได้พัฒนาตัวบ่งชี้การพัฒนาท่ียั่งยืนเพื่อใช้ในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วท่ียอมรับ
ระบอบประชาธิปไตยและเศรษฐกิจการค้าเสรี OECD มีจุดมุ่งหมายเพ่ือเพิ่มประสิทธิภาพในการพัฒนา
เศรษฐกิจของประเทศและเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากร โดยค�ำนึงถึงสังคมและสิ่งแวดล้อม ความ
เสมอภาค และประชากรในรุ่นต่อ ๆ ไป ประกอบด้วยองค์ประกอบ 3 ด้าน คือ เศรษฐกิจ สังคม และ
สิ่งแวดล้อม มี 6 ตัวบ่งช้ี ที่ใช้ร่วมกัน ไม่ได้แยกเป็นรายด้าน ได้แก่
1) ผลของภาวะเศรษฐกจิ ทม่ี ตี อ่ สง่ิ แวดลอ้ ม เชน่ การใชท้ รพั ยากร การกำ� จดั มลพษิ และขยะ เปน็ ตน้
2) ความสามารถของสิ่งแวดล้อมในการรองรับภาวะทางเศรษฐกิจ เช่น ทรัพยากรธรรมชาติ
ความเสื่อมโทรม การสนับสนุนประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ และการจ้างงาน เป็นต้น
3) ความสามารถของสิ่งแวดล้อมในการรองรับภาวะทางสังคม เช่น การเข้าถึงทรัพยากรและ
ความสุข การสนับสนุนภาวะสุขภาพ การด�ำรงชีวิต และการท�ำงาน เป็นต้น
4) ผลของความผันผวนทางสังคมที่มีต่อส่ิงแวดล้อม เช่น การเปลี่ยนแปลงจ�ำนวนประชากร
รูปแบบการบริโภค สิ่งแวดล้อมศึกษา และสารสนเทศ กรอบขององค์กรและกรอบทางด้านกฎหมาย เป็นต้น
5) ผลของความผันผวนทางสังคมท่ีมีต่อภาวะเศรษฐกิจ เช่น โครงสร้างแรงงานประชากรและ
ครัวเรือน การศึกษาและการฝึกงาน ระดับการบริโภค กรอบขององค์กร และกรอบทางด้านกฎหมาย เป็นต้น
6) ผลของภาวะเศรษฐกิจท่ีมีต่อสังคม เช่น ระดับรายได้ ความเสมอภาค และการจ้างงาน เป็นต้น
ในระยะ 3 ปีต่อมา OECD (Stevens, 2005) ได้พัฒนาตัวบ่งช้ีการพัฒนาที่ยั่งยืนเพื่อมุ่งเน้น
จุดมุ่งหมายส�ำคัญ 6 ประการ คือ 1) การลดปริมาณแก๊สเรือนกระจก 2) การลดมลภาวะในอากาศ 3) การ
ลดมลภาวะในนํ้า 4) การลดและก�ำจัดขยะ 5) การลดนโยบายที่เน้นรายได้ และ 6) การยกระดับมาตรฐาน
การด�ำรงชีวิตของประเทศก�ำลังพัฒนา
