Page 19 - ความเป็นครู
P. 19
การจัดการความรู้และการจัดระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ 13-9
เร่ืองที่ 13.1.2 ความหมายและหลกั การของการจดั การความรู้
การจัดการความรู้ (Knowledge Management: KM) เป็นกระบวนการส�ำคัญอย่างหน่ึงท่ีจะช่วย
ให้องค์การสามารถน�ำข้อมูลสารสนเทศท่ีมีอยู่ในองค์การ ตลอดจนในชุมชนและสังคมที่องค์การนั้นต้ังอยู่มา
จัดระบบและพัฒนาเป็นองค์ความรู้ใหม่ได้ การจัดการความรู้จึงเป็นกระบวนการที่เหมาะสมอย่างย่ิงส�ำหรับ
สังคมไทยท่ีเป็นสังคมอุดมไปด้วยองค์ความรู้ต่าง ๆ ท้ังในระดับปัจเจกบุคคลและสถาบันทางสังคม
หากพุ่งเป้าไปท่ีองค์การสถานศึกษา การจัดการความรู้จึงเป็นกระบวนการส�ำคัญที่จะช่วยให้
สถานศึกษาสามารถน�ำข้อมูลสารสนเทศที่มีอยู่ทั้งในสถานศึกษา ชุมชน และสังคมมาจัดระบบและพัฒนา
เป็นองค์ความรู้เพ่ือใช้พัฒนาผู้เรียน โดยสถานศึกษาจะต้องใช้ศักยภาพที่จะดึง (capture) องค์ความรู้
ตา่ ง ๆ มาสกู่ ารพฒั นาคณุ ภาพของผเู้ รยี น พฒั นาคณุ ภาพการจดั การเรยี นการสอน พฒั นาคณุ ภาพการบรหิ าร
สถานศึกษา การจัดการความรู้จึงเป็นกระบวนการที่เหมาะสมสอดคล้องกับหลักปฏิรูปการศึกษาของชาติ
ที่สถานศึกษาควรศึกษาและน�ำไปประยุกต์ใช้เพ่ือการพัฒนาที่ย่ังยืนสืบไป
1. ความหมายของการจดั การความรู้
ศาสตราจารย์ นายแพทย์วิจารณ์ พานิช (2547, น. 5–6) ได้กล่าวเกี่ยวกับความหมายของการจัดการ
ความรู้ไว้ว่า เป็นกระบวนการน�ำทุนปัญญาไปสร้างคุณค่าและมูลค่า
การจัดการความรู้จึงเป็นศาสตร์ที่สร้างขึ้นภายใต้ระบบธุรกิจ เพราะธุรกิจต้องต่อสู้กันอย่างรุนแรง
เพื่อให้แข่งขันได้ โลกยุคปัจจุบันเป็นยุคความรู้ ปัจจัยท่ีจะตัดสินกันว่าใครสู้ได้หรือสู้ไม่ได้อยู่ท่ีว่าใน
องค์การน้ันหรือบุคคลนั้นมีความรู้ที่ลึกซึ้งเช่ือมโยงแค่ไหน แล้วก็เอาไปใช้ประโยชน์ได้แค่ไหน มีแค่เพียง
ความรู้ไม่เพียงพอ มีความรู้แล้วใช้ไม่เป็นก็ไม่มีความหมายใด ๆ หนักองค์การ หนักคอมพิวเตอร์ หนัก
หัวสมองคนเปล่า ๆ ฉะน้ัน การจัดการความรู้ หมายถึง การที่สามารถน�ำความรู้ไปใช้ได้ แต่ก็ยังมีการจัดการ
ความรู้ที่ผิด ๆ อยู่ คือ มีความรู้มากแต่น�ำไปใช้ไม่ได้ ไม่มีบรรยากาศที่จะให้ความรู้นั้นไปสู่การปฏิบัติ
ความรู้นั้นถ้าใครกอดหวงไว้นั่นคือผิด เพราะว่าความรู้เพ่ือใช้งานจะเก่าอย่างเร็วมาก ฉะน้ัน การจัดการ
ความรู้ต้องหมุนเป็นพลวัตอยู่ตลอดเวลาเพื่อที่จะให้สามารถเอาความรู้ที่เหมาะสมที่สุดน�ำไปใช้ประโยชน์ ณ
เวลาที่เหมาะสมได้ หากจะขยายความจากความหมายของการจัดการความรู้ของ ศาสตราจารย์ นายแพทย์
วิจารณ์ พานิช คงต้องให้ค�ำอธิบายหลายข้อจึงจะครอบคลุมความหมายดังกล่าวข้างต้น ได้แก่
1) การรวบรวม การจดั ระบบ การจดั เกบ็ และการเขา้ ถงึ ขอ้ มลู เพอ่ื สรา้ งเปน็ ความรู้ โดยมเี ทคโนโลยี
ด้านข้อมูลและคอมพิวเตอร์เป็นเครื่องมือช่วยเพ่ิมพลังในการจัดการความรู้ แต่เทคโนโลยีด้านข้อมูลและ
คอมพิวเตอร์โดยตัวของมันเองไม่ใช่การจัดการความรู้
2) การจัดการเรียนรู้เกี่ยวข้องกับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ถ้าไม่มีการแลกเปล่ียนเรียนรู้แล้ว ความ
พยายามในการจัดการความรู้ก็จะไม่ประสบผลส�ำเร็จ พฤติกรรมภายในองค์การเกี่ยวกับวัฒนธรรม พลวัต
