Page 25 - ความเป็นครู
P. 25
การจัดการความรู้และการจัดระบบสารสนเทศเพ่ือการบริหารจัดการ 13-15
เรอื่ งท่ี 13.1.4 วิธีการจัดการความรู้
วิธีการท่ีจะน�ำความรู้มาใช้ประโยชน์ในลักษณะของการจัดการความรู้น่าจะมีมากมายหลากหลายวิธี
ด้วยกัน ซ่ึงวิธีการท่ีว่านี้ ศาสตราจารย์ นายแพทย์วิจารณ์ พานิช (2547, น. 10-13) ได้สรุปไว้ ดังน้ี
1. Capture หมายความถงึ การไปดงึ ความรมู้ า ไปแสวงหาความรมู้ าทงั้ จากภายนอกหรอื จากภายใน
องค์การเพื่อใช้ประโยชน์ในองค์การเอง ส่วนใหญ่แล้วผู้ปฏิบัติงานจะ Capture ไม่เป็น ไม่ได้ใส่ใจต่อการ
Capture จากภายนอกเพื่อเอามาใช้ ซึ่งวิธีง่ายท่ีสุดและมักนิยมใช้กัน คือ การไปศึกษาดูงาน กล่าวคือ เมื่อ
มีการเล่าลือกันว่า โรงเรียนหน่ึงมีเด็กนักเรียนฉลาดและมีความคิดริเร่ิมสร้างสรรค์ดีมาก ก็มีการไปศึกษา
ดูงานจากเขา อย่างน้ีคือ Capture จากองค์การภายนอก การได้ไปซักไซ้ไล่เลียงผู้ปฏิบัติจริงจากการไปศึกษา
ดูงาน จัดว่าเป็นการ capture tacit Knowledge คือ ดึงความรู้ที่ฝังอยู่ในสมองคนออกมา
2. Create หมายความถึง การสร้างความรู้ข้ึนใช้งาน ซึ่งไม่ได้แปลว่าสร้างข้ึนใหม่ทั้งหมด เช่น เม่ือ
ไปศึกษาดูงานจากโรงเรียนอื่นมา เม่ือกลับมาเราไม่จ�ำเป็นต้องเช่ือหรือท�ำตามโรงเรียนน้ันท้ังหมด เราสร้าง
ความร้บู างสว่ นขึ้นเสรมิ จากท่ไี ด้จากเขา นีค่ ือการ create knowledge ขึ้นใชง้ าน แตว่ า่ create ภายใต้บรบิ ท
ของเรา
3. Distill หมายความถงึ การกลน่ั กรองความรู้ ซง่ึ โดยปกตเิ มอ่ื ความรมู้ กี ารยกระดบั ขนึ้ มาเปน็ ความ
เข้าใจในระดับท่ีสูงขึ้น เรียกได้ว่าเป็น new paradigm ซ่ึงต้องสังเคราะห์ยกระดับข้ึนไปจากความรู้
หลาย ๆ ส่วน หลาย ๆ ช้ิน จึงจะต้องมีการกรองความรู้ คือ ตรวจสอบว่าความรู้ท่ีเราไปเห็นมานั้นถูกหรือผิด
เช่น ผิดแน่ ๆ ห้ามน�ำไปใช้ มันถูกในบริบทของเขาแต่ผิดในบริบทของเรา เป็นต้น
4. Sharing Knowledge เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างคนภายในและภายนอกองค์การ ส่ิงที่
จะต้องสร้างบรรยากาศให้ส่งเสริมการ sharing knowledge ก็คือให้คนเกิดความเข้าใจว่าย่ิงแลกเปลี่ยน
หรอื แบง่ ปนั จะยงิ่ ไดก้ ำ� ไร บางคนทมี่ คี วามรมู้ ากจะมคี วามเชอื่ วา่ ถา้ มกี าร sharing knowledge เราจะขาดทนุ
เพราะไปคิดว่าความรู้เหมือนกับก้อนเค้ก เม่ือคนอ่ืนได้ไปมากแล้วเราจะเหลือน้อย ซ่ึงไม่จริง ความรู้ไม่ใช่
ก้อนเค้ก ความรู้งอกงามได้ sharing ท�ำให้ความรู้เพิ่มข้ึน เพราะเม่ือเกิดการแลกเปล่ียนก็จะเกิดความเข้าใจ
ใหม่ที่เพิ่มมากย่ิงข้ึน เราย่ิงอภิปรายแลกเปลี่ยนกับคนอื่นมากเท่าไรเรายิ่งเข้าใจมากเท่าน้ัน และถ้าเรายิ่ง
ต้นทุนสูง ส่วนท่ีขยายในสมองเราจะมากกว่าการขยายในคนที่ต้นทุนต่�ำ
5. Evolving และ Leveraging Knowledge Process กระบวนการจัดการความรู้หมุนเป็นวงจร และ
ก็เป็นกระบวนการที่ยกระดับขึ้นไปเรื่อย ๆ แต่ถ้าปฏิบัติผิด ๆ อาจจะเกิดผลเสียได้
ในส่วนของการจัดการความรู้ที่เป็นวงจรความรู้โดยการเช่ือมโยงระหว่างความรู้ท้ัง 2 ชนิด กล่าวคือ
ความรู้ท่ีเป็น tacit knowledge และ explicit knowledge สามารถเปลี่ยนแปลงท�ำให้เกิดความรู้ใหม่
โดยพัฒนาวงจรได้ตามรูปแบบ SECI (SECI model) เป็นรูปแบบท่ีพัฒนาโดยศาสตราจารย์ Ikujiro
Nonaka ผู้เชี่ยวชาญด้าน International Corporate Strategy มหาวิทยาลัย Hitotsubashi ประเทศญี่ปุ่น
ได้เสนอรูปแบบดังนี้
