Page 29 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 29
การใช้และพฒั นาส่อื บุคคลและเครอื ขา่ ยการสือ่ สารเพอ่ื การพัฒนาชุมชน 12-19
อดีตกับปัจจุบัน หรือการใช้เร่ืองราวในพระไตรปิฎกกับเร่ืองราวในปัจจุบันท�ำให้ผู้ฟังสามารถเข้าใจสารได้
ง่ายขึ้น
(3) ทักษะการใช้ส่ือ จะหมายถึงทั้งการใช้ส่ือแล้วยังรวมถึงการเลือกส่ือให้เหมาะสม
กบั กลุ่มเปา้ หมายสถานการณ์ ทัง้ นี้ ความหมายของสอ่ื กนิ ความตั้งแต่ สื่อบคุ คล ส่อื พนื้ บ้าน ส่ือสมัยใหม่
สอื่ กิจกรรมต่างๆ ตัวอยา่ งเช่น หากตอ้ งจัดกจิ กรรมกับเยาวชนก็ควรเลอื กส่ือท่เี หมาะกบั เยาวชน เช่น สือ่
ใหม่ ส่อื กจิ กรรมการละเล่น เป็นตน้
การมองเห็นทุกสิ่งเป็นสื่อได้ถือเป็นทักษะส�ำคัญของนักสื่อสาร เช่น หากต้องการ
สอ่ื สารประเดน็ ปา่ ชายเลน นอกจากสอ่ื ตวั ใหญ่ ไดแ้ ก่ วทิ ยชุ นชนแลว้ สอ่ื ตวั อน่ื เชน่ ปา้ ย เสอ้ื ยดื กจิ กรรม
การปลกู ป่า การอนุรกั ษ์ป่า การเกบ็ ขยะ เหล่าน้ถี ือเป็นส่อื ไดเ้ ช่นกัน
(4) ทักษะการวิเคราะห์ผู้รับสาร เปน็ ทกั ษะทน่ี กั สอ่ื สารจำ� เปน็ ตอ้ งเขา้ ใจวา่ ผรู้ บั สาร
ท่จี ะสอื่ สารคอื ใคร ใครคือเป้าหมายของการสอ่ื สาร เขาเหล่านนั้ มีพฤตกิ รรมการเปิดรับสอื่ ความสนใจใน
เนือ้ หา ชอ่ งทางหรอื สื่ออยา่ งไร เมื่อเขา้ ใจแล้วจงึ จะสามารถออกแบบการส่ือสารได้
2.3 ทักษะระดับที่สูงขึ้น หรือทักษะเฉพาะ หมายถึง ทักษะการส่ือสารเฉพาะเจาะจง มี
ระดบั ความยากมากขน้ึ ซงึ่ จะเหมาะกบั นกั สอื่ สารแตล่ ะแบบ หากพจิ ารณาโดยรวมไดแ้ ก่ ทกั ษะการแสวงหา
ข้อมูลข่าวสาร ทักษะการจัดเก็บข้อมูลข่าวสาร ทักษะการเผยแพร่ ทักษะการผลิตส่ือ ทักษะการสร้าง
การสอ่ื สารแบบมสี ว่ นรว่ ม ทกั ษะการจัดการความขัดแยง้ ทักษะการสรา้ งเครอื ข่าย
(1) ทักษะการแสวงหาข้อมูลข่าวสาร จะหมายถึงการแสวงหาข้อมูลข่าวสารจากที่
ตา่ งๆ ทกั ษะดงั กลา่ วมคี วามจำ� เปน็ อยา่ งยง่ิ โดยเฉพาะนกั สอ่ื สารสขุ ภาพ นกั สอ่ื สารการเกษตร ทจ่ี ะคน้ ควา้
หาแหลง่ ขอ้ มลู ต่างๆ ให้กับคนในชุมชน
(2) ทักษะการจัดเก็บข้อมูลข่าวสาร เป็นทักษะท่ีต่อเนื่องจากการแสวงหาข้อมูล
ขา่ วสาร กลา่ วคอื เมอื่ มขี อ้ มลู แลว้ ลำ� ดบั ถดั ไปกอ่ นจะเผยแพรอ่ าจตอ้ งดำ� เนนิ การจดั เกบ็ ขอ้ มลู ใหเ้ ปน็ ระบบ
ระเบียบ ซึ่งในสว่ นน้นี อกจากจะต้องใช้ทักษะการ “คดิ ” “วเิ คราะห์” “แยกแยะ” แล้ว ยังอาจตอ้ งสรา้ ง
ระบบการจดั เกบ็ เพ่ือจะนำ� มาใชใ้ นอนาคตได้
(3) ทักษะท่ีเก่ียวข้องกับการเผยแพร่ ไดแ้ ก่ การแนะนำ� ใหค้ ำ� ปรกึ ษา การโนม้ นา้ วใจ
และการเจรจา เหล่าน้จี ะเนน้ การสอ่ื สารเพือ่ จงู ใจคนในชุมชนด้วยการพูด หรอื การใช้สื่อต่างๆ เช่น กรณี
ของเกษตรตำ� บลอาจใช้สือ่ แปลงนาสาธิต เพ่ือที่จะท�ำให้เกดิ ความรู้และการเปล่ยี นแปลงความเขา้ ใจ
(4) ทกั ษะการผลติ สอื่ จะหมายถงึ ทกั ษะทสี่ ามารถผลติ สอื่ ทเ่ี หมาะสมกบั กลมุ่ เปา้ หมาย
ในชุมชน โดยท่ัวไปเมื่อพิจารณาทักษะการผลิตมักจะมองแต่เรื่องการผลิตตัวสื่อ และเกี่ยวโยงกับทักษะ
การคดั เลอื กสาร แตใ่ นความเปน็ จรงิ นน้ั การผลติ สอ่ื อาจพจิ ารณาไดส้ ามขน้ั ตอน คอื การวางแผนการผลติ
การผลติ และการประเมนิ ผลสอ่ื ดว้ ยเหตนุ ี้ จึงจำ� เปน็ ต้องมีการวางแผนการดำ� เนนิ งานการเลอื กส่อื เลอื ก
เน้ือหา เลือกเวลาในการสือ่ สารกอ่ น แล้วน�ำไปสกู่ ารผลติ และประเมินการผลติ ในท้ายสุด
อนึ่ง ข้อควรระมัดระวังอกี ประการก็คอื สอื่ ในทน่ี ้ี ไม่เพียงแต่หมายถงึ สือ่ วทิ ยชุ มุ ชน
หอกระจายขา่ ว สื่อใหม่ แตห่ มายรวมถงึ สอื่ กิจกรรม เชน่ แปลงนาสาธติ คา่ ย และอ่ืนๆ
