Page 34 - การวางแผน การออกแบบ และการผลิตสื่อชุมชน
P. 34
12-24 การวางแผน การออกแบบและการผลิตสื่อชุมชน
การเลอื กตน้ แบบท่ีไมย่ ากไมง่ า่ ย แต่สอดรบั กบั กลมุ่ เปา้ หมายท่ีดูงาน เพราะหากเลือกที่ยากไปก็จะสง่ ผล
ใหผ้ ดู้ ูงานมองวา่ เป็นเร่อื งยากไมส่ ามารถท�ำได้ หรือหากงา่ ยไปก็ทำ� ใหเ้ บอื่ หนา่ ยไมใ่ ห้ความสนใจ
(3) การให้ทดลองฝึกปฏิบัติ เป็นการให้ด�ำเนินงานกิจกรรมและให้ข้อเสนอแนะไประหว่างการ
ทดลองฝกึ ปฏิบัติ เพอื่ ทำ� ให้เกดิ การเข้าใจไดม้ ากขึน้
(4) การพฒั นาในระหวา่ งการดำ� เนนิ งาน หมายถงึ ในระหวา่ งการดำ� เนนิ งานจะมกี ารใหค้ ำ� ปรกึ ษา
ข้อเสนอแนะเพอ่ื เพม่ิ พนู ความรคู้ วามเข้าใจ เช่น การสอนงาน การหมุนเวยี นการทำ� งาน
(5) การพัฒนาตนเอง ซ่ึงเน้นการให้บุคลากรพัฒนาปรับปรุงตนเอง เพ่ือสร้างความก้าวหน้าให้
กับตนเอง
จากแนวทางดังกล่าว สามารถน�ำมาประยุกต์กับการพัฒนาส่ือบุคคลในชุมชน โดยอาจผสม
แนวทางทั้งหมดเข้าด้วยกันตามกลุ่มเป้าหมาย ตัวอย่างเช่น หากเป็นการพัฒนาเยาวชนให้กลายเป็น
นกั สอื่ สาร อาจใชก้ ารอบรมเปน็ ครง้ั แรก หลงั จากนนั้ กอ็ าจเนน้ การใหท้ ดลองฝกึ ปฏบิ ตั ิ เชน่ การผลติ วดิ โี อ
การผลติ วทิ ยุ จะท�ำใหเ้ ยาวชนมีความเข้าใจมากข้ึน
เมอื่ ตอบคำ� ถามขา้ งตน้ แลว้ จงึ นำ� ไปสกู่ ารเขียนแผน การระบุวัตถุประสงค์ การก�ำหนดเกณฑ์ส่ือ
บคุ คลหรอื เปา้ หมายสอื่ บคุ คลทตี่ อ้ งการ การดำ� เนนิ กจิ กรรมเพอ่ื การพฒั นาสอ่ื บคุ คล และการประเมนิ ผล
2. การส�ำรวจชุมชนและสื่อบุคคล
ดังทกี่ ล่าวมาแล้วขา้ งตน้ วา่ การด�ำเนนิ การพฒั นาสมรรถนะทางการสอื่ สารของสื่อบคุ คล จ�ำเป็น
ต้องมีการส�ำรวจสื่อบุคคลก่อนเพื่อที่จะได้ทราบจุดเด่นจุดด้อย ปัญหาของสื่อบุคคล อีกท้ังโอกาสของส่ือ
บคุ คล ซงึ่ ในทน่ี จี้ ะหมายถงึ บรบิ ทชมุ ชน โดยเฉพาะสอ่ื ชมุ ชนเพอ่ื ทจี่ ะเปน็ เครอื่ งมอื สำ� หรบั สอ่ื บคุ คลในการ
สือ่ สาร
ดา้ นแรก การศึกษาบริบทชุมชน จะเป็นการพิจารณาบรบิ ทรายล้อมส่อื บุคคลนั้นว่า เป็นอยา่ งไร
นับตงั้ แตก่ ารพจิ ารณาถึงประวตั ศิ าสตร์ ภมู ิศาสตร์ ผู้คน การเมือง เศรษฐกิจ สังคม และวฒั นธรรม เพ่อื
จะพจิ ารณาตง้ั แตป่ ญั หาในชมุ ชน รวมถงึ “ทนุ ชมุ ชน” ทง้ั เรอ่ื ง คน งบประมาณ วสั ดอุ ปุ กรณ์ ความรตู้ า่ งๆ
เพือ่ การสนับสนนุ การดำ� เนินงานของสื่อบคุ คล
ตัวอยา่ งเช่น การพจิ ารณาบริบทชมุ ชนแห่งหนึง่ อาจพบวา่ ชุมชนมีปญั หาเรื่องขยะในชมุ ชน แต่
ในชมุ ชนกลบั มีความเข้มแข็งของแกนน�ำ ซ่ึงสิ่งนอี้ าจเรยี กวา่ “ทนุ ชุมชน” จึงนำ� มาสกู่ ารพฒั นาแกนนำ� ให้
รู้จักการแก้ไขปญั หาขยะ และการพฒั นาให้รจู้ กั การใชแ้ นวทางการส่อื สารเพอ่ื จัดการปญั หาขยะ เช่น การ
ประชุม การรณรงคเ์ รยี กร้อง เป็นต้น
นอกจากนน้ั สงิ่ ทข่ี าดไมไ่ ดข้ องการศกึ ษาบรบิ ทชมุ ชน กค็ อื การศกึ ษาการสอื่ สารในชมุ ชนวา่ เปน็
เช่นไร มีส่ือชมุ ชนหรือไม่ หากมมี ีสภาพอยา่ งไร อยู่ด-ี มีปญั หา เพอ่ื ทจ่ี ะไดท้ ราบว่า สอ่ื บุคคลจะสามารถ
หยิบสือ่ ดังกลา่ วมาใชใ้ นการพัฒนาได้หรือไม่
ดา้ นทสี่ อง การศึกษาสื่อบุคคล จะเปน็ การวดั สมรรถนะทางการสอื่ สารของสอื่ บคุ คล โดยใชเ้ กณฑ์
สามดา้ นคอื ความรู้ ทกั ษะ และกลยุทธ์ทางการส่อื สาร (ดังที่กล่าวไปแล้วในหัวขอ้ ทผี่ า่ นมา) ท้ังนี้ การวัด
