Page 21 - พฤติกรรมองค์การ และการจัดการการตลาด
P. 21
พฤตกิ รรมระดับองค์การ 4-11
เร่ืองที่ 4.1.3
ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมและโครงสร้างองค์การ
พฤตกิ รรมทปี่ รากฏขน้ึ ในองคก์ ารทงั้ ระดบั กลมุ่ และระดบั บคุ คลนนั้ จะรบั อทิ ธพิ ลมาจากโครงสรา้ ง
ท่ีองค์การใช้อยู่ในขณะน้ัน เม่ือพิจารณาถึงโครงสร้างองค์การแบบด่ังเดิมแล้วจะสามารถแบ่งได้เป็น
2 รปู แบบ แบบท่ี 1 คือโครงสรา้ งองคก์ ารแบบเครื่องจักรกล (Mechanistic design) และแบบท่ี 2 คอื
โครงสรา้ งองคก์ ารแบบสิง่ มชี ีวติ (Organic design)
โครงสร้างองค์การแบบดั้งเดิมกับพฤติกรรมมนุษย์ในองค์การ
โครงสร้างองค์การแบบด้ังเดิมนั้นมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมบุคคลในองค์การเป็นอย่างย่ิง โดย
ขออธบิ ายรายละเอยี ดตามรปู แบบของโครงสรา้ งองคก์ ารและพฤตกิ รรมทส่ี อดคลอ้ งกบั โครงสรา้ งองคก์ าร ดงั น้ี
ลักษณะพฤติกรรมที่สอดคล้องกับโครงสร้างองค์การแบบเคร่ืองจักรกล ลักษณะเด่นของ
โครงสร้างองค์การแบบเคร่ืองจักรกล มีลักษณะเป็นโครงสร้างที่ต้องการให้บุคลากรในองค์การยึดถือการ
ปฏิบัติงานตามสายการบังคับบัญชาอย่างเคร่งครัด ยึดมั่นในการท�ำงานตามภาระหน้าที่ท่ีได้ก�ำหนดตาม
ต�ำแหน่งงาน โดยมิไดเ้ นน้ เรื่องของการทำ� งานเป็นทีมแตอ่ ย่างใด นอกจากน้ี การสง่ั การและการตดั สินใจ
จะมลี กั ษณะทเี่ นน้ การรวมอำ� นาจการสง่ั การและตดั สนิ ใจไวท้ ผี่ บู้ งั คบั บญั ชาเปน็ หลกั ดงั นนั้ พฤตกิ รรมการ
ท�ำงานต่างๆ ของพนักงานก็จะต้องรอการอนุมัติจากผู้บังคับบัญชาเสมอ การท�ำงานจึงเป็นขั้นเป็นตอน
ตามล�ำดับชั้นบังคับบัญชาจากระดับบนสู่ระดับล่าง ด้วยลักษณะเด่นท่ีกล่าวไว้ข้างต้นจึงท�ำให้โครงสร้าง
องค์การแบบน้ีมีความเป็นทางการมาก อันจะน�ำไปสู่การท�ำงานท่ีเน้นการเช่ือฟังค�ำสั่งของผู้บังคับบัญชา
พฤติกรรมท่ีสอดคล้องกับโครงสร้างองค์การแบบเคร่ืองจักรกล ท่ีจะเห็นได้ก็คือ พนักงานส่วนใหญ่ท่ีเป็น
ผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชาจะมกี ารปฏบิ ตั งิ านตามหนา้ ทข่ี องตน และทำ� ตามคำ� สง่ั ของผบู้ งั คบั บญั ชา พฤตกิ รรมของ
พนักงานท่ีขัดแย้งต่อค�ำสั่งจะไม่ได้รับการยอมรับในองค์การ ในด้านความคิดสร้างสรรค์นั้นพนักงานโดย
ส่วนใหญ่ อาจจะไม่มีพฤติกรรมที่น�ำไปสู่การแสดงความคิดสร้างสรรค์ของตน เน่ืองจากจะยึดค�ำส่ังของ
ผู้บังคับบัญชาเป็นหลัก เมื่อพิจารณาถึงการท�ำงานเป็นกลุ่ม โครงสร้างองค์การแบบน้ีจึงไม่ได้สนับสนุน
การแสดงความคดิ ของพนกั งานใหเ้ กดิ ขน้ึ ภายในองคก์ าร ตวั อยา่ งโครงสรา้ งองคก์ ารแบบเครอ่ื งจกั รกล ท่ี
เหน็ ในปัจจุบนั เชน่ โครงสร้างองค์การในกองทพั ทต่ี อ้ งการใหท้ หารทุกนาย เคารพกฎ ระเบียบ และเช่ือฟงั
ค�ำสง่ั ของผบู้ งั คบั บญั ชาอยา่ งเคร่งครดั เพ่อื ให้การทำ� งานในส่วนตา่ งๆ เกดิ ความชดั เจน รวดเรว็ และเปน็
ระเบียบ ซ่ึงถอื ว่าเป็นหวั ใจสำ� คัญในการรบกบั ขา้ ศึก
ลักษณะพฤติกรรมท่ีสอดคล้องกับโครงสร้างองค์การแบบส่ิงมีชีวิต โครงสร้างองค์การแบบ
สง่ิ มชี วี ติ เปน็ โครงสรา้ งองคก์ ารทเี่ นน้ การทำ� งานเปน็ ทมี เนน้ ความคดิ สรา้ งสรรคแ์ ละไมย่ ดึ ตดิ กบั สายงาน
บงั คบั บญั ชา โครงสรา้ งองคก์ ารแบบนมี้ กี ารบรหิ ารงานแบบกระจายอ�ำนาจเปน็ สว่ นใหญ่ ดงั นน้ั พฤตกิ รรม
ของพนกั งานทที่ ำ� งานในโครงสรา้ งองคก์ ารแบบนจี้ ะมลี กั ษณะเดน่ ทเี่ หน็ ไดช้ ดั เจน ไดแ้ ก่ พฤตกิ รรมทกี่ ลา้
