Page 44 - พฤติกรรมองค์การ และการจัดการการตลาด
P. 44
4-34 พฤตกิ รรมองค์การและการจัดการการตลาด
เรื่องท่ี 4.3.2
แหล่งที่มาและพฤติกรรมท่ีตอบสนองต่ออ�ำนาจ
บคุ คลทกุ ๆ คนในองคก์ ารนน้ั สามารถมอี ำ� นาจไดแ้ ตอ่ าจจะกนั ทแี่ หลง่ ทมี่ าของอำ� นาจ เชน่ บคุ คล
บางคนอาจจะได้อ�ำนาจจากองค์การเป็นผู้ให้อ�ำนาจหรืออาจจะมีอ�ำนาจซ่ึงเกิดจากลักษณะพิเศษส่วนตัว
ของตน เมือ่ บคุ คลใชอ้ �ำนาจกบั ผู้อน่ื นน้ั เปน็ เรอ่ื งปกตทิ ่ผี ้อู ืน่ อาจจะยอมรับการใชอ้ �ำนาจของเราหรืออาจจะ
ตอ่ ตา้ นดว้ ยวธิ กี ารตา่ งๆ ซง่ึ ผใู้ ชอ้ ำ� นาจจำ� เปน็ ตอ้ งเขา้ ใจพฤตกิ รรมทต่ี อบสนองตอ่ อำ� นาจเพอ่ื ทจี่ ะไดอ้ าศยั
วิธกี ารอื่นๆ ในการทำ� ใหบ้ ุคคลเหลา่ น้นั ยอมกระทำ� ตามทเ่ี ราต้องการ
แหล่งท่ีมาของอ�ำนาจ
อำ� นาจมาจากทใ่ี ดไดบ้ า้ งนน้ั และมอี ะไรบา้ งทท่ี ำ� ใหบ้ คุ คลหรอื กลมุ่ มอี ำ� นาจเหนอื ผอู้ น่ื แทจ้ รงิ แลว้
อำ� นาจสามารถแบ่งไดเ้ ป็น 2 แหล่งทมี่ า คือ อำ� นาจที่เปน็ ทางการ และอ�ำนาจส่วนบุคคล (Robbins &
Judge, 2013)
1) อ�ำนาจท่ีเป็นทางการ (Formal Power) คือ อ�ำนาจที่ด�ำรงอยู่กับต�ำแหน่งในองค์การ เป็น
อำ� นาจทมี่ าจากความสามารถในการทจ่ี ะบงั คบั ใหร้ างวลั แกบ่ คุ คลอนื่ สง่ิ นเ้ี กดิ ขน้ึ เมอ่ื บคุ คลไดร้ บั ตำ� แหนง่
และหน้าท่ตี ามท่อี งค์การแต่งต้งั ขึ้น โดยอ�ำนาจที่เป็นทางการน้ัน ไดแ้ ก่
อ�ำนาจขู่บังคับ (Coercive power) คือ อ�ำนาจในการบังคับ หรือลงโทษให้บุคคลปฏิบัติ
ตามทีต่ นตอ้ งการ บุคคลท่ไี ด้รบั อำ� นาจน้มี ักจะเปน็ หวั หน้าหรอื ผคู้ วบคุมในหนว่ ยงานขององค์การซึ่งพวก
เขาสามารถที่ท�ำให้บุคคลเกิดความกลัวท่ีไม่สามารถปฏิบัติตามกฎระเบียบได้ตามท่ีองค์การก�ำหนด ซึ่ง
รูปแบบในการใช้อำ� นาจในการขูบ่ ังคบั นน้ั อาจทำ� ไดห้ ลายวธิ ีเชน่ การควบคุมโดยให้โทษอยา่ งการพกั งาน
การโยกย้ายต�ำแหนง่ งาน การลดผลตอบแทนตา่ งๆ การต�ำหนิต่อว่าเพื่อใหบ้ ุคคลนัน้ ละอายหรอื สำ� นึกใน
ความผดิ ที่ไดก้ ระท�ำ เปน็ ตน้
อ�ำนาจการให้รางวัล (Reward power) คอื อ�ำนาจในการใหร้ างวัลแก่บุคคลอ่ืนทสี่ ามารถ
ปฏบิ ตั ไิ ดต้ ามทตี่ นปรารถนา ซงึ่ หวั หนา้ งานมนั จะใหร้ างวลั แกพ่ นกั งานของตนทส่ี ามารถปฏบิ ตั หิ นา้ ทบี่ รรลุ
เป้าหมาย หรือท�ำให้เกิดประโยชน์แก่ตนเองและองค์การ บุคคลท่ีได้รับรางวัลจะเกิดความภาคภูมิใจ
ประทบั ใจ และมที ศั นคตทิ ด่ี ตี อ่ หวั หนา้ งานและองคก์ าร การใหร้ างวลั มหี ลายรปู แบบ เชน่ เงนิ เดอื น โบนสั
การยอมรับนับถอื การเลือ่ นขัน้ เลื่อนตำ� แหน่ง เปน็ ตน้
อ�ำนาจที่ชอบธรรมตามต�ำแหน่ง (Legitimate power) คือ อ�ำนาจท่ีมาพรอ้ มกับการด�ำรง
ต�ำแหน่งอย่างเป็นทางการในองค์การ อ�ำนาจที่ชอบท�ำตามต�ำแหน่งงานนี้เป็นอ�ำนาจอย่างเป็นทางการที่
จะใช้ในการควบคุมและใช้งานทรัพยากรต่างๆ ในองค์การได้ตามต�ำแหน่ง รวมถึงสามารถใช้ทั้งอ�ำนาจขู่
บงั คบั และอำ� นาจในการใหร้ างวลั แกบ่ คุ ลากรในองคก์ ารไดเ้ ชน่ กนั ดงั นนั้ อำ� นาจทชี่ อบธรรมตามตำ� แหนง่ น้ี
