Page 45 - พฤติกรรมองค์การ และการจัดการการตลาด
P. 45
พฤติกรรมระดับองค์การ 4-35
จึงมีความหมายที่กว้างกว่าอ�ำนาจท้ังสองดังท่ีกล่าวไปข้างต้น ดังน้ันผู้ที่ได้อ�ำนาจชนิดนี้จึงควรเข้าใจว่า
ตำ� แหนง่ ทีต่ นไดร้ ับมขี อบเขตการใชอ้ ำ� นาจได้กว้างเท่าใด
2) อ�ำนาจส่วนบุคคล (Personal Power) คืออำ� นาจสว่ นบุคคลเป็นอ�ำนาจทีเ่ กิดขน้ึ โดยท่ีบุคคล
นน้ั ไมจ่ ำ� เปน็ จะตอ้ งดำ� รงตำ� แหนง่ ใดๆ ในองคก์ ารซงึ่ มลี กั ษณะเปน็ อำ� นาจทไี่ มเ่ ปน็ ทางการ อำ� นาจสว่ นบคุ คล
จงึ มาจากคณุ สมบตั เิ ฉพาะตัวของบุคคลนน้ั ซ่งึ สามารถจ�ำแนกได้เป็น 3 ประเภทดังนี้
อำ� นาจทม่ี าจากความเชย่ี วชาญพเิ ศษ (Expert power) คอื เปน็ อำ� นาจทมี่ าจากการทบ่ี คุ คล
อย่างน้ันมีทักษะ ความเชี่ยวชาญ ความช�ำนาญพิเศษอย่างใดอย่างหน่ึงที่โดดเด่นเหนือกว่าบุคคลอ่ืน
จนทกั ษะและความเช่ยี วชาญน้ันกลายเปน็ แหล่งพึง่ พงิ ท่ีสำ� คัญของคนในองคก์ ารหรอื กลุม่ จนท�ำให้บคุ คล
นัน้ ได้รบั การยอมรับนับถือโดยทั่วกนั
อ�ำนาจอ้างอิง (Referent power) คือ การทบ่ี คุ คลน้ันมลี ักษณะประจำ� ตัวหรือมเี อกลักษณ์
พิเศษของตน จนท�ำให้บุคคลนิยมชมชอบบุคคลน้ัน และรู้สึกอยากจะเป็นเหมือนกับบุคคลอ้างอิงท่ีตน
ประทับใจ ตัวอย่างนี้ แสดงใหเ้ ห็นไดอ้ ย่างชัดเจนในตัวของดารา นักร้อง หรือคนมชี ือ่ เสียงในสงั คม โดย
บคุ คลทสี่ ามารถเปน็ กลมุ่ อา้ งองิ ใหแ้ กค่ นอนื่ ไดน้ น้ั จะไดร้ บั สงิ่ พเิ ศษทแี่ ตกตา่ งจากคนอนื่ จนท�ำใหเ้ กดิ ความ
รู้สึกอยากเป็น อยากเหมือนคนกลุ่มนั้น เช่น คนกลุ่มนั้นคือดารา ท่ีแสดงบทบาทละครได้ประทับใจ
ตีบทแตก เวลาไปไหนกแ็ ตง่ ตัวโดดเดน่ จากผ้อู ื่น จนท�ำใหผ้ คู้ นรอบข้างสนใจเปน็ อนั มาก หรือนกั ธรุ กจิ ที่
ประสบผลสำ� เรจ็ สามารถนำ� เสนอนวตั กรรมใหมจ่ นไดร้ บั การยกยอ่ งสรรเสรญิ จากสงั คมทกุ ระดบั ชน้ั เปน็ ตน้
นอกจากที่ได้กล่าวไว้ถึงอ�ำนาจท้ังข้างต้นแล้วยังมีอ�ำนาจในตัวบุคคลอีกประเภทหนึ่งที่เรียกว่า
อำ� นาจบารมี
อ�ำนาจบารมี (Charismatic power) คือ อ�ำนาจท่ีเกิดจากตัวบุคคลที่มีรูปแบบเฉพาะใน
การมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น และท�ำให้ผู้อื่นสามารถปฏิบัติตามที่ตนต้องการได้ อ�ำนาจบารมีน้ันอาจจะ
เป็นส่วนเพิ่มเติมจากอ�ำนาจอ้างอิงของบุคคลนั้นจนท�ำให้บุคคลนั้นได้รับจากการยกย่องบูชา หรือความ
นบั ถอื ในตวั บุคคลเปน็ พเิ ศษ (Machiavelli, 1972) โดยอำ� นาจบารมนี น้ั อาจจะแสดงออกไดห้ ลายรูปแบบ
เชน่ มกี ารแสดงวสิ ยั ทศั นท์ ท่ี นั สมยั และโดดเดน่ ในการท�ำงานจนสามารถดงึ ดดู ความสนใจและความเคารพ
แกผ่ ฟู้ งั ได้ บุคคลกลา้ ตดั สนิ ใจด�ำเนนิ งานทย่ี ากลำ� บาก กล้าเส่ยี งในงานทอี่ นั ตราย เป็นคนที่เอาใจใส่ดแู ล
ลกู น้อง เสียสละและท�ำประโยชนใ์ หแ้ ก่คนหมมู่ าก สง่ิ เหล่านีม้ ีผลท�ำให้บุคคลนั้นเกิดอำ� นาจบารมี
พฤติกรรมท่ีตอบสนองต่ออ�ำนาจ
โดยทวั่ ไปแลว้ บคุ คลจะมกี ารแสดงพฤตกิ รรมทตี่ อบสนองตอ่ อำ� นาจตา่ งๆ แตกตา่ งกนั ไป โดยการ
แสดงออกนัน้ มอี ยู่ 3 รูปแบบคอื
1. ความผูกพัน (Commitment) คือ พฤติกรรมของผู้ใต้บังคับบัญชาท่ีเกิดการยอมรับเลื่อมใส
ศรัทธา เคารพรักต่อผู้น�ำและพยายามเลียนแบบสิ่งท่ีดีของผู้น�ำ การท่ีผู้น�ำใช้อ�ำนาจด้วยความเป็นธรรม
สามารถกระตนุ้ ใหพ้ นกั งานนน้ั มปี ระสทิ ธภิ าพในการทำ� งานทส่ี งู ขน้ึ ไดเ้ พราะผนู้ ำ� รจู้ กั ใชอ้ ำ� นาจ เชน่ หวั หนา้
งานใช้อ�ำนาจการให้รางวัลแก่ผู้ท่ีตั้งใจท�ำงานและอ�ำนาจบังคับขู่บังคับส�ำหรับผู้ท่ีมีพฤติกรรมด้อย
ประสทิ ธภิ าพ นอกจากนหี้ วั หนา้ ยงั มบี คุ คลทส่ี ามารถพงึ พาไดเ้ มอ่ื ลกู นอ้ งพบเจอกบั ปญั หาเพราะหวั หนา้ มี
