Page 48 - พฤติกรรมองค์การ และการจัดการการตลาด
P. 48
4-38 พฤติกรรมองค์การและการจดั การการตลาด
ฉันทนา จันทร์บรรจง (2542) อธิบายว่า การเมืองในองค์การตรงกับภาษาอังกฤษ คําว่า
“Organizational Politics” หมายถงึ การกระทาํ ตา่ งๆ ทไี่ มไ่ ดถ้ กู รบั รองหรอื ถกู อนมุ ตั อิ ยา่ งเปน็ ทางการ
ไมใ่ ชก่ ารกระทาํ ทตี่ อบสนองวตั ถุประสงค์ขององค์การ แตเ่ ปน็ การกระทาํ ทบี่ ุคคลในองคก์ ารนํามาใช้ เพ่อื
ผลกั ดันให้ผูอ้ ่ืนทําบางส่ิงบางอยา่ งให้บรรลเุ ป้าหมายสว่ นตวั ของเขาเอง
สร้อยตระกูล อรรถมานะ (2545) อธิบายว่า การเมืองในองค์การ คือ ใครได้อะไร เมื่อไรและ
อย่างไร เปน็ เรื่องของการจดั สรรทรัพยากรทีม่ อี ยู่อยา่ งจํากัด อาจมองในแง่ของความขดั แย้งก็ได้ ไมว่ า่ จะ
เป็นความขัดแย้งในแงค่ วามคดิ และผลประโยชน์ ซง่ึ เป็นความพยายามท่ีจะแยง่ ชงิ หรือต่อสเู้ พอ่ื ทจี่ ะไดม้ า
ในส่งิ ดงั กล่าว
จากความหมายข้างต้นพอสรุปได้ว่า การเมืองในองค์การ หมายถึง การกระทําที่อาศัยยุทธวิธี
ของกลุ่มหรือบุคคลในองค์การ เพ่ือให้ได้มาซึ่งทรัพยากรท่ีมีอยู่อย่างจํากัด เป็นการสนองผลประโยชน์
ของตนเองและกลุ่ม อาจสร้างความขัดแย้งในองค์การได้ท้ังด้านความคิดและผลประโยชน์ ซึ่งอาจไม่ใช่
การกระทําเพื่อตอบสนองวัตถุประสงค์ขององค์การก็ได้
สาเหตุการเกิดการเมืองในองค์การ
เหตใุ ดการเมอื งในองคก์ ารจงึ เกดิ ขน้ึ ได้ ในความเปน็ จรงิ แลว้ เมอ่ื บคุ คลรวมกนั เปน็ กลมุ่ และกลาย
เป็นองค์การแล้วนั้นย่อมเกิดความขัดแย้งทางความคิดเป็นเรื่องปกติ ซึ่งนักวิชาการ ได้อธิบายไว้ว่าการ
เมืองในองค์การเกิดจากสาเหตุหลัก 6 ประการ (Atinc, 2010; DuBrin, 2015; A. Kinicki & M.
Fugate, 2016) คือ
1. เป้าหมายขององค์การที่ไม่ชัดเจน (Unclear objectives) เมอื่ เปา้ หมายขององคก์ ารไมช่ ดั เจน
ไม่มีการก�ำหนดบทบาทผู้รับผิดชอบท่ีชัดเจน อาจท�ำให้พนักงานเกิดความสงสัย มีความคลุมเครือใน
การทำ� งาน ทง้ั บทบาทหนา้ ทแี่ ละความรบั ผดิ ชอบของต�ำแหนง่ งานตา่ งๆ ซง่ึ เปน็ เหตไุ ปสกู่ ารเกดิ การเมอื ง
ในองคก์ าร
2. การประเมินผลการปฏิบัติงานที่คลุมเครือ (Vague performance measures) เป็นปัจจัย
สำ� คญั ทที่ ำ� ใหค้ นในองคก์ ารเกดิ ความไมพ่ อใจ เพราะการประเมนิ ทขี่ าดความชดั เจน ไมว่ า่ จะเปน็ หลกั เกณฑใ์ ด
ท่ีใช้ในการพิจารณา ผลงานอะไรท่ีสามารถน�ำมาประเมินได้ การให้ระดับคะแนนมีการคิดค�ำนวนอย่างไร
เปน็ ตน้ ความคลมุ เครือเหลา่ น้ีอาจเป็นเหตุใหเ้ กิดกลมุ่ ทไี่ ดร้ บั ประโยชนแ์ ละเสยี ประโยชนจ์ นกลายมาเป็น
กลมุ่ ทางการเมืองในองค์การไดใ้ นอนาคต
3. กระบวนการตัดสินใจที่บกพร่อง (Ill-defined decision processes) ความผิดพลาดจาก
การตัดสนิ ใจท่ีเกดิ จากหวั หนา้ ผมู้ ีอำ� นาจในองคก์ าร อาจสร้างความไมพ่ งึ พอใจแก่พนกั งานได้ โดยเฉพาะ
หวั หนา้ ทขี่ าดกระบวนการตดั สนิ ใจทถี่ กู ตอ้ งและเปน็ ธรรม จะยงิ่ สรา้ งพฤตกิ รรมการเมอื งทร่ี นุ แรงในองคก์ ารได้
4. การแข่งขันที่รุนแรงระหว่างบุคคลหรือระหว่างกลุ่มภายในองค์การ (Strong individual or
group competition) ผลประโยชนใ์ นองคก์ ารเป็นผลทีห่ ลายๆ คนแสวงหา ยง่ิ กลมุ่ ใดเสยี ผลประโยชนไ์ ป
จากเดิม กลมุ่ นัน้ ก็จะพยายามปกปอ้ งผลประโยชนข์ องตน การแขง่ ขันทีร่ นุ แรงจะเกดิ ข้ึนเพอื่ การแสวงหา
