Page 35 - ภาษาและทักษะเพื่อการสื่อสาร
P. 35
ภาษาวิทยกุ ระจายเสียง 10-25
รายการประเภทความรสู้ ามารถนำ� เสนอไดท้ กุ รปู แบบ (ดจู ากเรอื่ งท่ี 10.1.3) แตก่ ารนำ� เสนอรปู แบบ
แบบใดใหเ้ ปน็ ทส่ี นใจนน้ั ขนึ้ อยกู่ บั วธิ กี ารนำ� เสนอทเี่ หมาะสมกบั เนอ้ื หา และความพอใจของผฟู้ งั เปน็ สำ� คญั
องค์ประกอบหน่ึงท่ีจะท�ำให้การเสนอรายการประเภทความรู้เป็นท่ีน่าสนใจก็คือ มีหลักการ และกลวิธี
ในการเขยี นบท ตลอดจนการใช้ภาษาไดอ้ ย่างถกู ตอ้ งเหมาะสมกบั เนือ้ หา และกลุม่ ผ้ฟู ังเปา้ หมาย
2. การใช้ภาษาในการเขียนบทรายการประเภทความรู้
ผเู้ ขยี นบทวทิ ยจุ ะตอ้ งตระหนกั ถงึ ความสำ� คญั ของการใชภ้ าษาในรายการประเภทความรเู้ ปน็ พเิ ศษ
เน่ืองจากรายการประเภทน้ีมีวัตถุประสงค์ให้ความรู้ที่ถูกต้องแก่ผู้ฟังทั้งด้านเนื้อหาและภาษาที่ใช้เพ่ือเป็น
แบบอยา่ งทด่ี แี กเ่ ยาวชนและผฟู้ งั ทวั่ ไป โดยมขี อ้ แนะนำ� การใชภ้ าษาในการเขยี นบทรายการประเภทความรู้
ดงั นี้
2.1 ถ้อยค�ำที่ใช้ควรมีน้�ำหนักและแสดงความหมายได้เด่นชัดที่สุด นำ�้ หนกั และความหมายของ
ถ้อยค�ำเป็นส่ิงสำ� คัญอย่างยงิ่ ในการเขยี นบท ตอ้ งไม่คลมุ เครือและเขา้ ใจไดท้ นั ที เชน่
“การขับรถให้ถกู กฎจราจรนั้น เม่อื ขบั แซงข้ึนหน้า ตอ้ งแซงทางขวา แล้วขับชิดซ้ายเสมอ” ค�ำวา่
“ตอ้ ง” และ “เสมอ” เป็นการแสดงน้�ำหนักของคำ� ซึ่งถ้าบทคลมุ เครือจะมีลกั ษณะประโยค ดังนี้
“การขับรถให้ถูกกฎจราจรนั้น เม่ือขับแซงข้ึนหน้า มักจะแซงทางขวา แล้วพยายามขับชิดซ้าย
เสมอ” คำ� วา่ “มกั ” และคำ� วา่ “พยายาม” ไมแ่ สดงถงึ นำ�้ หนกั ของคำ� ผฟู้ งั จงึ แปลความหมายไดว้ า่ จะแซง
ทางขวากไ็ ด้ ไมแ่ ซงทางขวากไ็ ด้ แตโ่ ดยทว่ั ไปมกั จะแซงทางขวา ซงึ่ ทถ่ี กู แลว้ การขบั รถจะแซงขน้ึ ทางซา้ ย
ไมไ่ ด้ สว่ นคำ� ว่า “พยายาม” นัน้ ก็แสดงความคลมุ เครอื ว่า “เพียงแตใ่ หพ้ ยายามชดิ ซา้ ยกไ็ ด้” ซึ่งทถ่ี ูก
แล้ว การขบั รถปกตติ อ้ งขบั ชดิ ซา้ ยเทา่ นนั้ จะไมช่ ดิ ซา้ ยเสมอ การใชค้ ำ� วา่ “พยายาม” จงึ ไมใ่ ชก่ ารใชค้ ำ� ที่
ถกู ตอ้ งในความหมายเช่นน้นั
2.2 เลอื กใชถ้ อ้ ยคำ� หรอื สำ� นวนทเี่ ปน็ ทคี่ นุ้ เคยอยา่ งดเี พอ่ื เขา้ ใจไดท้ นั ที ไมค่ วรสรรหาคำ� แปลก ๆ
และยากต่อการเขา้ ใจมาใชโ้ ดยไมจ่ ำ� เปน็ เพราะคำ� แปลกๆ คำ� ยากๆ เม่ือไมเ่ ป็นท่ีคุ้นเคย ผฟู้ ังจะต้องหยุด
คดิ และทำ� ความเขา้ ใจกบั ความหมาย ทำ� ใหส้ ะดดุ รบั ฟงั ไดไ้ มร่ าบรนื่ และพลาดขอ้ ความอนื่ ๆ ทตี่ ามมาอกี ดว้ ย
2.3 เลือกใช้ค�ำที่เปล่งเสียงได้ง่าย หลกี เลย่ี งคำ� ทอ่ี อกเสยี งยากหรอื พดู ไมค่ ลอ่ งปากหรอื ลน้ิ พนั กนั
แตต่ อ้ งคำ� นงึ ถงึ นำ้� หนกั ของคำ� ทเี่ หมาะสมกบั ความหมาย และคำ� ทเ่ี ลอื กใชน้ นั้ ตอ้ งมนี ำ้� หนกั เสมอกนั มฉิ ะนนั้
ความหมายอาจแตกต่างกันได้
2.4 การใช้เคร่ืองหมายต่าง ๆ ในบทวิทยุกระจายเสียง ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่ต้องการ
ถ่ายทอด เคร่ืองหมายและวรรคตอนทใ่ี ช้ในบทยอ่ มมีความหมายในการสือ่ สารทง้ั สนิ้ เพราะสง่ิ เหล่านัน้ จะ
ช่วยในการถ่ายทอดเป็นน้�ำเสียง แสดงลีลา และอารมณ์ได้อย่างดี ผู้เขียนบทท่ีดีจึงต้องค�ำนึงถึงการใช้
เครอ่ื งหมายตา่ งๆ ใหถ้ กู ตอ้ งเพอื่ ชว่ ยใหก้ ารถา่ ยทอดของผอู้ า่ นบทสามารถสอ่ื ความหมายไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
ตามจดุ ประสงค์ในการเปลง่ เสยี ง เช่น
เครอ่ื งหมายจดุ ไขป่ ลา (..............) นิยมใช้เขียนไว้ในบท เมอ่ื ตอ้ งการใหพ้ ูดทอดเสียงแลว้
หยดุ เพ่อื แสดงว่ายังมขี ้อความท่จี ะกลา่ วต่อไปอีกมาก หรอื ละขอ้ ความท่จี ะพูดตอ่ ไปไวใ้ นฐานท่ีเขา้ ใจ
